Kentsel boşlukların mekânsal niteliklerininanalizi: Düzce kent merkezi ve spor sokak örneği

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2020

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Düzce Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Günümüz kentlerinde, özellikle kent merkezleri başta olmak üzere nüfus artışı, hızlı ve çarpık yapılaşma gibi nedenlere bağlı olarak kentsel boşluklar azalmakta ve dolu-boş dengesinde bozulmalar ortaya çıkmaktadır. Bu süreçlerde kentlerin deprem vb. afetler için ayrılan kentsel boşlukları dahi yapılaşma sürecine girmektedir. Bu durum kentsel boşlukların varlığı ve niteliğinin sorgulanmasına neden olmaktadır. Bu gerçekten hareketle; tez çalışmasında kentlerde varlıkları sürekli azalan, nefes alınabilen kentsel boşlukların mevcut durumlarının tespiti, bugün ve gelecek için yeterliliklerinin değerlendirilmesi ve korunma alanları olarak yapılabilecek öneriler hedeflenmiştir. Çalışmada, kentlerdeki "boşlukların" sürekliliklerinin sağlanarak kentlere yapılaşma alanı olarak değil "boşluk" olarak kazandırılması amaçlanmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde; çalışmanın amacı ve kapsamı, ilgili kaynakların yer aldığı literatür özetiyle desteklenerek ortaya konmuştur. İkinci bölümde "boşluk" kavramın mimarlık disiplininde temas ettiği kavramlarla olan ilişkisi; kentsel boşlukların tanımı, oluşum biçimleri, sınıflandırılması, önemi ve varlık sorunsalı olguları üzerinden incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümü olan alan çalışması iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşama; Düzce kent merkezi sınırlarını kapsayan bir alan çalışması analizi şeklindedir. İkinci aşamada ise Düzce kent merkezinde seçilen, kentin en işlek yaya bölgelerinden biri olan ve en önemli kentsel boşlukları arasında yer alan "Spor Sokak", kullanıcı algıları ve mekânsal nitelikleri açısından detaylı bir şekilde incelenmiştir. Alan çalışmasının iki aşamalı gerçekleşmesinin nedeni boşlukları bulundukları bağlamdan koparmadan kent ölçeğinde kavrayabilmek ve daha sonrasında detaylı analizler yapılabilmesine olanak sağlayabilmektir. İlk aşamada yöntem olarak; boşluk analizleri (doluluk-boşluk analizi, boşluk kategori analizi, yeşil alan analizi, yapı adaları içi boşluk analizi ve yol ağları analizi) ve kişisel gözlemler kullanılarak kent merkezindeki mevcut kentsel boşluklar tespit edilip sınıflandırılarak bugün ve gelecek için yeterlilikleri ortaya konmuştur. İkinci aşamada ise Spor Sokak üzerinde sosyo- mekânsal analizler; mekânsal kullanım analizleri, alanda yapılan kişisel gözlemler ve kentsel çevrenin niceliksel ve niteliksel özellikleri üzerinden hazırlanan anket çalışması uygulanarak somut verilere ulaşılmıştır. Son olarak sokak ve kent ölçeğinde yapılan incelemeler ve analizler doğrultusunda elde edilen veriler değerlendirilerek mevcut kentsel boşlukların niteliksel durumları tespit edilmiş ve niteliklerini geliştirici önerilerde bulunulmuştur.
Urban voids decrease due to population growth, rapid and unplanned construction, especially in urban centers, and deterioration occurs in solid-volid balance in today's cities. During these processes, even urban voids reserved for disasters such as earthquakes enters the process of construction. This situation causes questions arround the existence and quality of urban voids. Through this perspective the thesis is aimed to determine the current status, of the breathable urban voids decreasing continuous existences in city, to evaluate their sufficiency for today and the future and to make suggestions such as protection areas. The research is aimed to ensure the continuity of the "voids" in the cities and provide the cities as "void", not as a settlement area. In the first part of the study; the purpose and scope of the study was demonstrated by supporting the literature summary containing the relevant sources. In the second part, the relationship between the concept of "void" and its relationship with architecture is examined through the problematic of urban voids definition, formation, classification, importance and existence. The third part of the study consists of a two stage case study. The first stage is based on a field study analysis that covers the borders of the city center of Düzce. The second stage of the research focused on "Spor Sokak", one of the busiest pedestrian areas and one of the most important urban spaces of the city. Spor Sokak has been examined detailly in terms of user perceptions and spatial qualities. The two stages research allows to grasp the voids on the city scale without breaking the context, and enable detailed analysis. The methodology of the first stage based primarily onthe existing urban voids in the city center identification and classification by using gap analysis (solid-volid, void category, green area, void density and road networks), personal observations, and their competencies have been revealed for today and the future. The second stage based on socio-spatial analysis of Spor Street by using concrete data obtained from spatial usage analysis, personal observations in the field and a survey study conducted on the quantitative and qualitative characteristics of the urban environment. Finally, the data that have been conducted in line with the examinations and analyzes made on the street and city scale were evaluated and the qualitative conditions of the existing urban voids were determined and suggestions were developed to improve their spatial qualities.

Açıklama

YÖK Tez No: 633766

Anahtar Kelimeler

Mimarlık, Architecture

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye

Koleksiyon