MATÜRÎDÎ’NİN TE’VÎLÂTÜ’L-KUR’ÂN’INDA İRADE VE MEŞÎET YORUMLARI

dc.contributor.authorAytekin, Arif
dc.date.accessioned2024-12-28T20:21:12Z
dc.date.available2024-12-28T20:21:12Z
dc.date.issued2018
dc.description.abstractKulun dalâleti,hidâyeti ve rızkı hususunda Kur’ân’da geçen ilahî ve beşerî irâde ve meşîtleilgili âyetlere Matüridî’nin getirdiği yorumları/tevillerden örnekler sunulmayaçalışıldı. Önce iki kavramhakkında yapılacak kısa bir giriş ile tekvînî olan meşîet ile teşrîîolan irâde arasındaki etimolojik ve ıstılahî fark üzerinde yeterinceizah yapılacaktır. İrâde ve meşîetle ilgili âyetlerin tevilihususunda ilim, hikmet ve lütuf gibi kavramların, Mâtürîdîtarafından nasıl kullanıldığı açıklanacak. Sözü edilen temel kavramların,âyetlerdeki anlam bütünlüğünü daha iyi belirleyecek olan âyetlerin tevili hususunda“semantik okuma tekniği”nin ne kadar uygulanıp uygulanmadığı araştırılacak. Kur’ân’da, irâdeve meşîet ile ilgili 270 âyetten dalâlet, hidâyet verızık konusunda inkârcılara karşı ilâhî güç ve kudretin meydan okuyuşuyanında beşer hürriyeti ve sorumluluğu arasındaki ilişki ve dengenin mahiyetinedikkat çekilmiş olacak.Bilindiği gibi, Ehl-i sünnet mezhepleri arasında Mâtürîdî-Hanefîekol, rey ekolü olarak değerlendirilmektedir. Bu ekolün en önemli özelliği,ferdî hürriyete daha çok önem vermesidir. Bu hususta Mutezile mezhebi çok dahaileri giderek kulun kendi fiilini yarattığını görüşündedir. Eş’arî mezhebi iseadı geçen iki mezhebin aksine kulun irâdesi ile işlediği fiillerini, Allah’ınkulda yarattığı mahluk kudret ile yapması nedeniyle Cebriye mezhebine dahayakın durmakta olup bu yüzden Eş’arî kelâmı, “Cebr-i mutavassıt” olaraknitelenmiştir. Mutezile mezhebi de kaderi inkâr edenler anlamında“Kaderiyye”  olarak anılmıştır. Sözüedilen üç mezhep veya üç ekol arasında, kulun iradî fiilleri ve sorumluluğuhususunda daha çok “İlahî ilim” prensibine dayanan Mâtürîdî düşünce sistemi,daha dengeli bir inanç sistemi kurabilmiştir. Bu başarıya “sementik okuma”prensibinin katkısı önem arz etmektedir. Zira bu prensip sayesinde Kur’ânmetinleri daha doğru anlaşılmaktadır. 
dc.identifier.dergiparkDergiPark: 483581
dc.identifier.endpage49
dc.identifier.issn2619-9750
dc.identifier.issn2619-9750
dc.identifier.issue2
dc.identifier.startpage34
dc.identifier.urihttps://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/607366
dc.identifier.urihttps://dergipark.org.tr/tr/pub/duifad/issue/41610/483581
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12684/16400
dc.identifier.volume2
dc.language.isotr
dc.publisherDüzce Üniversitesi
dc.relation.ispartofDüzce Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_20241228
dc.subjectTevîlâtü’l-Kur’ân
dc.subjectİrâde
dc.subjectmeşîet
dc.subjecthidâyet
dc.subjectdalâlet
dc.subjectsemantik
dc.subjectReligious Studies
dc.titleMATÜRÎDÎ’NİN TE’VÎLÂTÜ’L-KUR’ÂN’INDA İRADE VE MEŞÎET YORUMLARI
dc.typeArticle

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
Tam Metin / Full Text
Boyut:
980.82 KB
Biçim:
Adobe Portable Document Format