Gelenekten Günümüze Hadis Şerhleri: SCOPUS Veri Tabanı Üzerinden Bir Meta-Sentez
Küçük Resim Yok
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Düzce Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Hadis şerh geleneği, Hz. Peygamber’den nakledilen mirası, farklı dönemlerde yeniden anlamlandırma çabasının bir sonucudur. Nakledilen rivayetlere dair yapılan lügavî açıklamaların yanı sıra fıkhî ve kelâmî izahlara da yer veren şerhlerin, hadislerin toplumsal yönü hakkında yorumlar da içermesi, bu literatürün en önemli işlevleri arasındadır. Hadis şerh literatürünün, teknik ve teorik anlamdaki söz konusu işlevsel yönünü, modern çalışmalar üzerinden tespit etmeyi amaçlayan bu çalışma, Scopus veri tabanında yer alan “hadis” ve “şerh” temalı 20 makaleyi, meta-sentez yöntemiyle incelemektedir. Araştırma, hadis şerh geleneğine dair yapılan çalışmaların metodolojik çeşitliliğini ve tematik yönlerini analiz ederek, şârihlerin ilmî otoritesi, yorumlama stratejileri ve toplumsal konularla olan ilişkilerinin günümüz araştırmalarına nasıl yansıdığını belirginleştirmeyi hedeflemektedir. Bu bağlamda incelenen 20 makale, içerik analizi sonucunda elde edilen; (i) Şârihin Kimliği ve Eser Odaklı İncelemeler, (ii) Tarihsel ve Coğrafi Bağlamın Hadis Şerhlerine Etkisi, (iii) Kavram, Konu ve Rivayet Merkezli İncelemeler, (iv) Hadis Şerhlerinde Metodolojik Disiplin ve İdeolojik İnşa, (v) Hadis Şerhlerinin Sosyopolitik İşlevleri, (vi) Yenilikçi Yaklaşımlar: Türsel Yorum ve Bilimsel Gelişmeler olmak üzere altı farklı tema altında değerlendirilmiştir. Böylelikle hadis şerhlerini konu edinen akademik çalışmaların hangi yöntemlerle ele alındığı ve ne tür gündemlere yoğunlaştığı belirlenmiştir. İncelenen 20 makale, hadis şerhlerinin modern akademik çalışmalarda çeşitli perspektiflerle ele alındığını göstermektedir. Ayrıca bu çalışmaların ortaya koyduğu bulgular, hadis şerh literatürünün sadece metin açıklama faaliyeti olmadığı, aynı zamanda sosyal, siyasi ve entelektüel bağlamlarla şekillendiği yönündedir. Meta-sentez bulguları, hadis şerhlerindeki üretkenliğin ve güncelliğin sınırlı olduğu yönündeki eleştirilerin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Hadis, Şerh, Şarih, Şerh Geleneği, Meta-sentez
Kaynak
Düzce İlahiyat Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
9
Sayı
2
