TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu

Bu koleksiyon için kalıcı URI

https://hdl.handle.net/20.500.12684/3

Listeleniyor 1 - 20 / 5847

Aşçılık ve Gastronomi Eğitimi Alan Öğrencilerin Kariyer Seçimlerinin İncelenmesi Üzerine Bir Araştırma
(Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 2026) Akkil, A.; Kayış, Vedat
Bu araştırma, aşçılık ve gastronomi eğitimi alan öğrencilerin kariyer tercihlerini biçimlendiren faktörleri nitel bir bakış açısıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada Türkiye’de çeşitli üniversitelerde öğrenim görmekte olan 35 öğrenciden elde edilen veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle toplanmış ve MAXQDA 2022 programı kullanılarak içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, öğrencilerin bölüm tercihlerinde kişisel ilgi ve merakın öncelikli olduğunu; kariyer planlamasında ise bireysel motivasyonların yanı sıra eğitimin niteliği, sektörle kurulan temas ve ekonomik beklentilerin belirleyici rol oynadığını göstermektedir. Araştırma sonucunda, kariyer kararlarının çok boyutlu etkileşimlerle şekillendiği ve bu doğrultuda eğitim programlarının sektör odaklı, uygulama temelli ve öğrenci ihtiyaçlarını gözeten yapılarla yeniden tasarlanması gerektiği ortaya konmuştur.
Turizm Sektöründe Yabancı Menşeili Peynirlere Alternatif Olarak Geleneksel Türk Peynirlerinin Yer Almasına İlişkin Sektör Temsilcilerinin Görüşlerinin İncelenmesi
(Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2018) Kayış, Vedat; Yaman, H.
Tarihi binlerce yıl önceye dayanan ve mutfaklarda tüm öğünlerde karşımıza çıkan peynirin turizm sektöründe kullanılması, tüm yönleriyle araştırılması gereken bir olgudur. Gastronomi alanında ise peynir sadece yenilip tüketilen bir nesne değil; araştırılan, yerinde gözlenen, geçmiş tarihi incelenen, coğrafi işaret almış önemli bir gıdadır. Bu çalışmada anket uygulaması yapılarak, turizm sektöründe yabancı peynirlere alternatif olarak geleneksel Türk peynirlerinin yer almasına ilişkin sektör temsilcilerinin görüşleri alınmıştır. Araştırma kapsamında Türkiye’nin farklı bölgelerindeki yıldızlı otellerde çalışan mutfak, yiyecek içecek müdürlüğü ve satış ve pazarlama departmanlarında çalışan bireylerin fikirlerine yer verilmiş, toplamda 80’i erkek 20’si kadın 100 farklı sektör temsilcisi ile görüşmeler yapılmıştır. Katılımcıların vermiş oldukları cevaplar sonucunda geleneksel Türk peynirlerinin tercih edilme durumları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Katılımcılar kültürel zenginliğimizin, kültürel mirasların devamlılığı konusunda yapılan farkındalık çalışmamıza olumlu tepkiler göstermiş ve kültürel bakımdan, lezzet ve turizm açısından yerel peynirlerin sunumunu tercih edebileceklerini belirtmişlerdir.
Sürdürülebilir Yerel Tarımda Ata Tohumunun Rolü: Tohum Ambarı Mengen Örneği
(Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2025) Kayış, Vedat; Bayram, Fuat; Erdem, Özkan
Bu çalışma, sürdürülebilir yerel tarım uygulamalarında ata tohumunun rolünü, Bolu’nun Mengen ilçesinde kurulan “Tohum Ambarı Mengen” örneği üzerinden incelemektedir. Ata tohumu, hem biyolojik çeşitliliğin korunmasında hem de yerel tarım topluluklarının gıda egemenliğinin desteklenmesinde stratejik bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Tohum Ambarı Mengen, Türkiye’de 67 ilden toplanan 600’ü aşkın yerel tohum çeşidinin saklanması, çoğaltılması ve ücretsiz dağıtımı yoluyla ata tohumlarının dolaşımını teşvik eden toplum temelli bir girişimdir. Araştırmada bu yapının sürdürülebilir tarım, kültürel mirasın aktarımı ve iklim değişikliğine uyum bağlamında sağladığı katkılar nitel veri analiziyle değerlendirilmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomonoloji deseninin kullanıldığı çalışmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Elde edilen veriler agroekolojinin temel ilkeleri de dikkate alınarak tematik analiz yapılmıştır. Ata tohumlarının yerel bilgi sistemleriyle birlikte korunmasının, gıda güvenliği ve tarımsal dayanıklılık açısından kritik olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak Tohum Ambarı Mengen örneği, yerel tohum ambarlarının sadece tarımsal üretim değil aynı zamanda ekolojik okuryazarlık ve toplumsal katılım açısından da önemli işlevler üstlendiğini göstermektedir.
Yemek Stilistliği ve Fotoğrafçılık Eğitimi Alan Gastronomi Öğrencilerinin Tabak Sunum Perspektiflerine Yönelik Farkındalığının İncelenmesi
(Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2024) Kayış, Vedat
Bu çalışmanın amacı, “Yemek Stilistliği ve Fotoğrafçılık” eğitimi almış gastronomi öğrencilerinin tabak sunumlarında meydana gelen değişimlerin yönünü analiz etmek ve bu değişimlere ilişkin farkındalık düzeylerini belirlemektir. Bu kapsamda, ilgili dersi alan 13 lisans öğrencisiyle nitel bir araştırma gerçekleştirilmiş ve eğitim sonrası katılımcıların tabak sunumu perspektiflerine yönelik farkındalıkları tespit edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, katılımcıların çoğunluğu eğitimin; kültür, sanat, renk uyumu, doğru teknik kullanımı, tabaklama detayları ve fotoğraflamada uygun ışık açıları gibi unsurlara odaklandığını ifade ederek, bu dersin kültür, sanat ve estetikle olan güçlü ilişkisini vurgulamıştır. Ayrıca katılımcılar, aldıkları eğitimin yalnızca tabaklama teknikleriyle sınırlı kalmadığını, yemek stilistliği ve fotoğrafçılıkla bütünleşik bir yapı sunduğunu belirtmişlerdir. Katılımcılar, bu derste edindikleri bilgi ve becerileri staj ve sektörel deneyimlerle birleştirerek daha ileriye taşıyabileceklerini dile getirmiştir. Sonuç olarak yemek stilistliği ve fotoğrafçılık dersinin, gastronomi bölümlerinde öğrencilere farklı bakış açıları kazandırma noktasında önemli bir etkiye sahip olduğu ve gastronomi eğitiminin estetik ve sanatsal yönünü ortaya çıkarmada kilit bir rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Y ve Z Kuşağı Bireylerinin Fonksiyonel Gıda Tüketim Eğilimleri: Karadeniz Bölgesi Örneği
(Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi (ANKAD), 2025) Erdem, Özkan; Kayış, Vedat; Bayram, Fuat
Bu çalışma, Karadeniz Bölgesi’nde yaşayan Y ve Z kuşağı bireylerinin fonksiyonel gıda tüketim eğilimlerini, satın alma niyetlerini ve davranışlarını nicel araştırma yöntemiyle incelemiştir. İlişkisel tarama modeline dayanan araştırmada, 19 ilden toplanan 388 geçerli çevrimiçi anket verisi Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) ile analiz edilmiştir. Bulgular, kuşaklar arasında belirgin demografik ve davranışsal farklılıklar olduğunu göstermektedir. Z kuşağı daha genç, düşük gelirli ve düzensiz tüketim eğilimine sahipken; Y kuşağı evli, daha yüksek gelirli, düzenli tüketim yapan ve ürün çeşitliliğine yönelen bir profil sergilemektedir. Analiz sonuçları, tüketim değerinin (TD) satın alma niyeti (SN) ve satın alma davranışı (SD) üzerindeki etkilerinin her iki kuşakta da anlamlı olduğunu (p < 0,001) ortaya koymuştur. Ancak doğrudan (TD ? SD) ve dolaylı (TD ? SN ? SD) etkilerin beta katsayılarının aynı olması, satın alma niyetinin aracılık etkisinin bulunmadığını göstermektedir. Dolayısıyla, bu model kapsamında ne tam ne de kısmi aracılıktan söz edilebilir. Sonuç olarak dört hipotezden üçü kabul edilmiş, biri reddedilmiştir. Bulgular, tüketim değerlerinin satın alma davranışı üzerindeki belirleyici etkisini ortaya koyarken, kuşak farklılıklarının pazarlama stratejileri ve ürün geliştirme süreçlerinde dikkate alınması gerektiğine işaret etmektedir.
Ricci Solitons on Nearly Kenmotsu Manifolds with Semi-symmetric Metric Connection.
(2019) Ayar, Gülhan; Demirhan, D.
In this work, we give some basic informations about Ricci solitons on nearly Kenmotsu manifolds and some structures on this manifolds satisfying semi-symmetric metric connection. Then we consider some important results and theorems of Ricci solitons on Ricci-recurrent and ? ?recurrent nearly Kenmotsu manifolds with semi-symmetric metric connection. Also final part of the present paper, we study Ricci solitons on quasi-projectively flat nearly Kenmotsu manifolds with semi-symmetric metric connection.
Kenmotsu Manifoldlarda Konformal Ricci Solitonlar
(2019) Ayar, Gülhan
Bu makalede, Kenmotsu manifoldlarında konformal Ricci solitonlarını karakterize eden koşullar incelenmiştir. Öncelikle (2??+ 1)-boyutlu ???sınıfından diferensiyellenebilir bir ??2??+1 manifoldunun hemen hemen değme yapısı ve Kenmotsu manifoldların yapısı tanıtılmıştır. Daha sonra, Ricci-recurrent, ?-recurrent, psedo-projektif ?-recurrent, concircular ?-recurrent Kenmotsu manifoldlarının tanımları verilmiştir ve bu tip manifoldlarda konformal Ricci solitonlarının hangi durumlarda daralan, genişleyen veya sabit olduğu şartlar araştırılmıştır.
Biochemical and structural differences between C3 cotyledons and C4 leaves in species of Salsoloideae (Chenopodiaceae)
(Nature, 2025) Kocacinar, F.; Ceylan, Faik; Cömertpay, S.
C4 plants had evolved from C3 ancestors in at least more than 60 independent lineages of angiosperms, most probably in response to decreasing levels of atmospheric CO2 and environmental conditions promoting photorespiration. Salsola, Petrosimonia, and Cyathobasis genera of Salsoloideae subfamily contain some species with C3 cotyledons followed by C4 leaves. The aim of this study was to determine and compare the biochemical and structural differences between C3 cotyledons and subsequent C4 leaves in these genera. The results showed that there were isopalisade C3 cotyledons in Salsola grandis and isolateral C3 cotyledons in Cyathobasis fruticulosa, while salsoloid type C4 Kranz anatomy was present in subsequent leaves. Petrosimonia nigdeensis had dorsiventral C3 cotyledons and salsoloid-type C4 leaves. The proteins of C4 isoform phosphoenolpyruvate carboxylase (PEPC) and pyruvate orthophosphate dikinase (PPDK) enzymes were absent or very sparse in C3 cotyledons of these species, whereas they were abundant in their C4 leaves. The proteins of photorespiratory isoform glycolate oxidase (GOX) and glycine decarboxylase-H subunit (GDC-H) were generally higher in cotyledons than leaves. The protein level of photosynthetic isoform ribulose 1,5-bisphosphate carboxylase/oxygenase (Rubisco) enzyme was lower in C4 leaves compared to C3 cotyledons. Transcript levels of these enzymes were generally consistent with their protein content except for GOX in S. grandis and S. tragus and glycine decarboxylase complex (GDC) in S. tragus. As a result, we demonstrated that not only the protein and transcript levels of the enzymes required for C4 pathway increased, but also those levels of C3 and photorespiratory enzymes decreased during the transition from C3 cotyledons to C4 leaves. These results are considered significant in terms of shedding light on the understanding of evolutionary transition from C3 to C4 biochemical pathway in a single plant and contributing to C4 engineering.
2,4-Diklorofenoksi asetik asit (2,4-D) uygulanmış topraktan izole edilen bakterilerin 2,4-d biyokimyasal yıkım kabiliyetlerinin incelenmesi
(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2020) Kurtoğlu, C.; Ceylan, Faik; Cömertpay, S.; Akyol İ.
2,4-diklorofenoksi asetik asit (2,4-D), fenoksi asitler grubuna dahil olan, seçici bir herbisittir. Topraktaki 2,4-D kalıntılarının çevre ve insan sağlığına zararlı etkileri olduğu bilinmektedir. Bu sorunlar ile baş etmedeki en önemli faktörlerden birisi herbisitleri besin olarak kullanıp yıkımını sağlayan toprak bakterileridir. Bu çalışmada, Balıkesir bölgesinde, 2,4-D ile muamele edilmiş tarım arazisinden izole edilen bakterilerin, bu herbisiti yıkım potansiyellerinin spektrofotometrik testler ve HPLC yardımıyla belirlenmesi hedeflenmiştir. Öncelikle, bu bakterilerin protein analizi yöntemiyle moleküler düzeyde tanımlanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda; seri seçilimlerle elde edilen bakteri kolonilerinin, karbon kaynağı olarak yalnızca iki farklı derişimde (0.1g/L, 0.5g/L) 2,4-D içeren besiyerinde yetişmeleri sağlanmıştır. Yetiştirilen bakterilerin büyüme hızları 14. günde takip edilmiş ve bakterilerin yıkım yeteneklerinin anlaşılması için besi ortamında kalan 2,4-D miktarları aynı süre sonunda ölçülmüştür. Elde edilen sonuçlara göre bu çalışmada 2,4-D’yi yıkabilen bir bakteri bulunamamış, ancak Acinetobacter baumannii, Acinetobacter calcoaceticus ve Stenotrophomonas sp. bakterilerinin 2,4-D’li ortamda büyüyebildikleri tespit edilmiştir.
CONSUMPTION TYPES OF WILD PLANTS CONSUMED AS FOOD AROUND ESKİŞEHİR (TURKEY)
(Eskişehir Teknik Üniversitesi, 2018) YÜCEL E.; IŞIK, G.; YÜCEL ŞENGÜN, İ.; KÖSE, Y.B.; Ceylan, Faik; DEMİRCİ, B.; ŞENTÜRK, H.
In this study, Eskişehir city and its environment were defined as a study area and wild plants consumed as food in this region were selected as research material. According to the study, 28 wild plants consumed as food around Eskişehir were determined. These plants were identified as Amaranthus retroflexus (Kızılbacak), Beta corolliflora (Kır Pancarı), Capsella bursa-pastoris (Çoban Çantası), Carduus nutans (Devedikeni), Centaurea urvillei (Çoban Çökerten), Chenopodium album (Sirken), Cichorium intybus (Karakavuk), Erodium cicutarium (Çoban İğnesi), Galega officinalis (Keçisakalı), Glaucium corniculatum (Boynuz Gelincik), Lactuca serriola (Acı Marul), Malva neglecta (Ebegümeci), Nasturtium officinale (Su Teresi), Papaver rhoeas (Gelincik), Papaver somniferum (Haşhaş), Polygonum lagathifolium (Madımak), Portulaca oleracea (Semizotu), Ranunculus ficaria (Arpacıksalebi), Raphanus raphanistrum (Turpotu), Rumex acetosa (Kuzukulağı), Rumex crispus (Labada), Silene alba (Toklubaşı), Stellaria media (Bulgurcuk), Taraxacum officinale (Acıgüneyik), Tragopogon dubius (Yemlik), Tragopogon pratensis (Teke Sakalı), Urtica dioica (Büyük Isırgan) and Urtica urens (Küçük Isırgan). The findings of this study have revealed that the wild plants are an important alternative to well known agricultural products and have important potential for the realization of sustainable rural development.
Düzce ve Çevresinde Gıda Olarak Tüketilen Yabani Bitkilerin Tüketim Biçimleri ve Besin Öğesi Değerleri
(Afyon Kocatepe Üniversitesi, 2015) Ceylan, Faik; Yücel, E.
Bu çalışmada Düzce ve çevresinde yayılış gösteren yabani gıda bitkilerinin yerel halk tarafından tüketim biçimleri ve bu bitkilerin gıda içerikleri araştırılmıştır.Düzce ve çevresinde, Falcaria vulgaris (Kazayağı), Tussilago farfara (Kabalak), Trachystemon orientalis (Kaldirik), Capsella bursa-pastoris (Çobançantası), Raphanus raphanistrum (Yabani turp), Chenopodium album subsp. album var. album (Sirken), Vaccinium myrtillus (Çalı çileği), Mentha longifolia subsp. typhoides var. typhoides (Yabani Nane), Thymus praecox subsp. skorpilii var. skorpilii (Kekik), Malva neglecta (Ebegümeci), Portulaca oleracea subsp. oleracea (Semizotu), Urtica dioica (Isırgan) olmak üzere 10 familyaya ait 12 bitki taksonu belirlenmiştir. Su miktarı en yüksek Kaldirikte (% 84,9), en düşük Yabani turpta (% 44) belirlenmiştir. Organik madde miktarı en yüksek Çalı çileğinde (% 94) belirlenirken en düşük Semizotunda (% 76) tespit edilmiştir. Protein miktarı en yüksek Yabani turpun yaprağında (% 32,26), en düşük Semizotunda (% 1,59) belirlenmiştir. Yağ miktarı en yüksek Kabalağın yaprağında (% 2,33), en düşük Semizotunda (% 0,33) tespit edilmiştir. Selüloz miktarı en yüksek Kekikte (% 28,1), en düşük Yabani turpun kök kısmında (% 8,35) belirlenmiştir. Tanen içeriğinin en yüksek Isırganda (229,9 g. kg-1 KA), en düşük Yabani turpun kök kısmında (5,2 g. kg-1 KA) olduğu saptanmıştır. Antioksidan kapasite en yüksek Kabalağın yaprak sapında (4,734 mmol TR g-1 ), en düşük Yabani turpun kök kısmında (1,004 mmol TR g-1 ) tespit edilmiştir. Araştırılan tüm bitkilerde, en yüksek mineral madde içeriği K, en düşük Cu minerali olarak belirlenmiştir.
Glifosat uygulanmış topraktan izole edilen bakterilerin herbisit degradasyon potansiyellerinin belirlenmesi
(Ersin Yücel, 2020) Kurtoğlu, C.; Ceylan, Faik; Cömertpay, S.; Akyol İ.
Glifosat (N-fosfonometilglisin), kararlı karbon-fosfat (C-P) bağlı, sentetik ve seçici olmayan bir herbisittir. Topraktaki glifosat kalıntılarının çevre ve insan sağlığına zararlı etkileri olduğu bilinmekle birlikte, herbisitleri besin olarak kullanıp parçalanmasını sağlayan toprak bakterilerinden bu zararlı etkileri azaltmak için yararlanılmaktadır. Bu çalışmada, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’ne ait, glifosat ile muamele edilmiş tarım arazisinden izole edilen bakterilerin tanımlanması ve bu herbisiti degrade etme potansiyellerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla kullanılacak bakteri kolonileri seri seçilimlerle elde edilmiş ve gen bölgesi sekanslaması ve/veya proteine dayalı tanımlama yapan MALDI-TOF (Matrix Assisted Laser Desorption and Ionization Time-Of-Flight ) yöntemleri kullanılarak elde edilen bakterilerin tür tanımlanması yapılmıştır. Sonrasında, bu bakteriler 0.1g/L, 0.5g/L ve 1g/L glifosat dışında başka karbon kaynağı içermeyen besiyeri içerisinde yetiştirilmiş ve büyüme hızlarının belirlenmesi için 14. günde 600 nm’de absorbansları ölçülmüştür. Ayrıca, bakterilerin glifosat degradasyon yeteneklerinin belirlenmesi maksadıyla; besiyerlerinde kalan glifosat miktarları, aynı süre sonunda 570 nm’de absorbanslarının ölçülmesiyle belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar; izole edilen bakterilerin hiçbirinin glifosatı degrade edemediğini, glifosatın bazı bakterilerin büyümesini olumsuz yönde etkilediğini ve glifosat içeren ortamda büyüme miktarı en yüksek olan bakterilerin Klebsiella variicola ve Klebsiella pneumoniae olduğunu ortaya koymuştur.
Nane türlerinde (Mentha arvensis L. ve Mentha x piperita L.) Destilasyon Atıklarının Yün Boyama Potansiyelinin Belirlenmesi
(Ege Üniveristesi, 2020) Yasak, Selma; Devrim, Selma; Telci, İsa
Amaç: Dünyada nane türlerinden elde edilen uçucu yağ miktarı Citrus türlerinden sonra ikinci sırayı almaktadır. Mevcut çalışmada, en fazla yetiştiriciliği yapılan nane türlerinin (Mentha arvensis L. ve Mentha x piperita L.) destilasyon sonrası sıvı atıklarında yün boyama potansiyelleri araştırılmıştır. Materyal ve Metot: Çalışmada boyama yünlerde, mordansız ve mordanlı boyama olarak iki farklı şekilde yapılmıştır. Mordanlı boyama da iki farklı mordan (bakır sülfat ve demir sülfat) kullanılmıştır. Mordanlı boyamalarda boyama ve mordanlama işlemi beraber yapılmıştır. Boyama işleminden sonra örnekler ılık suyla yıkanıp durulanmış ve oda koşullarında kurutulmuştur. Bu örneklerde iki farklı uygulama (yıkama öncesi ve yıkama sonrası) sonrasında renk ölçerle renk değerleri (L*,a*,b*,C* ve h?) belirlenmiş ve renk teşhisleri yapılmıştır. Bulgular: Çalışmada boyama yapılan yünlerde renk değişimleri tür ve mordanlara göre farklık göstermiştir. Mentha piperita ile yapılan boyamalarda renklerin doygunluk değerleri (C* değerleri) M. arvensis’ten yüksek bulunmuştur. Ayrıca demir sülfat mordanlı boyamalarda, bakır sülfat mordanlı boyamalardan daha koyu renk tonları elde edilmiştir. Çalışmada yıkama öncesi ve yıkama sonrası uygulamalarda değerlerde değişmeler gözlenmiş, iki türde de yıkama sonrası demir sülfat mordanında C* doygunluk değerleri artmış ve daha canlı renk tonları elde edilmiştir. Sonuç: Çalışma ile destilasyon sonucu sıvı atıkların, alım gücü yüksek çevre dostu ürünlerde boyama amacıyla kullanılabileceği belirlenmiştir. Ayrıca konuyla ilgili ilave çalışmaların gerekliliği anlaşılmıştır.
The Concept of Ta'zīr al-Shadīd in Ottoman Criminal Law: An Examination Based on Classical Islamic Law and Ottoman Fatwā Collections
(Hitit Univ, 2025) Baris, Ebru
Classical fiqh sources mention that ta'zir punishments can take various forms, such as admonition, reprimand, flogging, imprisonment, exile, public exposure and death penalty. The Ottoman Empire, which based its legal system on Islamic law, extensively implemented ta'zir punishments. These punishments are documented in sources such as q & amacr;n & umacr;nn & amacr;mes, fatw & amacr; collections and shari'a court registers (shar'iyya sijill & amacr;t). This study focuses on the ta'zir punishments mentioned in Ottoman-era fatw & amacr; collections and it examines the crimes in which the terms ta'zir and particularly ta'zir al-shadid are used in these sources, in addition to cases where ta'zir punishments such as admonition, public exposure, dismissal from office, exile and imprisonment are explicitly mentioned. In cases where the punishment is explicitly stated, there is no ambiguity regarding its nature. However, when the punishment is referred to simply as ta'zir or ta'zir al-shadid, various interpretations about its nature have emerged. Since these terms were incorporated into Ottoman fatw & amacr; collections from classical fiqh sources, the study first examines the usage of ta'zir and ta'zir al-shadid in Islamic legal literature, outlining their theoretical background. After analyzing the usage of these terms in classical fiqh sources, the study investigates crimes that warranted ta'zir al-shadid punishments in Ottoman fatw & amacr; collections. In this context, the study addresses the concept of ta'zir al-shadid as used in Ottoman fatw & amacr; collections, based on both classical Islamic legal literature and the fatw & amacr; compilations themselves. Although these terms have been interpreted in the literature as the judge imposing any punishment deemed appropriate, it has been determined that in the Ottoman legal system, the term ta'zir, which is used absolutely without any further explanation, generally refers to flogging, while the term ta'zir al-shadid always denotes flogging and often refers to the maximum number of lashes that can be administered as ta'zir. This usage is found to be based on classical fiqh sources. The study cites numerous examples from Ottoman fatw & amacr; collections indicating that the term ta'zir al-shadid was commonly used to refer to flogging. Then, in order to make a comparison with the examples in classical fiqh sources, examples of ta'zir al-shadid punishment for crimes such as sodomy (liw & amacr;ta), marriage without hulla, adultery with incomplete conditions, false accusation of adultery (qadhf) and murder are given. In this context, as seen in the examples above, ta'zir al-shadid played a significant role in crimes that warranted a hadd punishment but could not be implemented due to deficiencies in the required conditions. It has been determined that in Ottoman fatw & amacr;s, the punishments prescribed for such crimes were expressed with the term of ta'zir alshadid. As reported in classical fiqh works, in such cases, the perpetrator was deemed liable for the maximum number of lashes, and the judge was not granted the authority to impose any other form of punishment. Some Ottoman fatw & amacr; collections even contain direct inquiries regarding the nature of the ta'zir al-shadid punishment, reflecting ongoing interest in this matter during the Ottoman period. Interestingly, these inquiries predominantly focus on the quantity rather than the nature of the punishment. Indeed, the questions were directly associated with the punishment of flogging, and responses were sought regarding the number of lashes for ta'zir al-shadid punishment. It is understood from the fatw & amacr; questions that ta'zir al-shadid was known to refer to flogging however due to the disagreement within the madhhab regarding the maximum number of lashes applied as ta'zir, there was curiosity about the opinion preferred in the fatw & amacr;. The fatw & amacr;s provide details on the maximum number of lashes allowed under the Hanafi school of thought, referencing differing opinions within the school. For instance, Ab & umacr; Hanifa (d. 150/767) and Im & amacr;m Muhammad (d. 189/805) set this limit at 39 lashes, while Ab & umacr; Y & umacr;suf (d. 182/798) set it at 75 lashes. It is observed that these different views were reflected in the Ottoman fatw & amacr;s and mostly Ab & umacr; Y & umacr;suf's view was preferred. Additionally, some Shaykh al-Isl & amacr;ms, in accordance with the Hanafi understanding of ta'zir, have considered not only the number of lashes but also the severity of the beating within the scope of ta'zir al-shadid. In conclusion, the concept of ta'zir al-shadid emerges in classical Islamic law and Ottoman law as a form of punishment in which flogging is administered in proportion to the severity of the offense. The description of the punishment as shadid does not stem from the imposition of a severe ta'zir penalty but rather from the notion, as stated in classical fiqh sources, that the flogging applied in ta'zir should be more severe than that in hadd penalties.
Evaluation of COVID-19 patients receiving long-term oxygen support in the post-COVID period
(Kare Publ, 2024) Turan, Muzaffer Onur; Bozkus, Fulsen; Batum, Ozguer; Alkan, Aycan; Kabalak, Pinar Akin; Alkilinc, Ersin; Soyler, Yasemin
BACKGROUND AND AIM: Persistent physical and medical sequelae, including chronic hypoxemia, may be observed in patients with long-lasting post-COVID syndrome. Long-term oxygen therapy (LTOT) is commonly employed for managing chronic hypoxemia in chronic airway diseases. This study aims to assess the ongoing requirement for LTOT in Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) patients during the post-COVID period and to ascertain the persistence of their oxygen therapy needs. METHODS: This cross-sectional, multicentered study included 320 COVID-19 patients who were evaluated for LTOT two months post-discharge. Patient demographics, symptoms at admission, and laboratory and radiological data were retrospectively collected from hospital databases. RESULTS: Continuous oxygen support was necessary for 22.9% of the patients, while 15% of the participants passed away during the post-COVID period. Factors significantly associated with the prolonged need for LTOT included admission to the intensive care unit (ICU), presence of anemia, high serum D-dimer levels (>1000 mu g/L), and low oxygen saturation levels at hospital admission (p=0.026, p=0.011, p=0.010, and p<0.001, respectively). Multivariable regression analysis identified high D-dimer levels (p=0.012) and low oxygen saturation at admission (p<0.001) as the most significant predictors of a continued need for oxygen therapy. Furthermore, advanced age, non-use of steroids in treatment, and mechanical ventilation during hospitalization were significantly linked to mortality during the post-COVID period (p=0.003, p=0.048, and p=0.009, respectively). CONCLUSIONS: ICU admission and certain laboratory parameters can predict the need for LTOT during the post-COVID process. The observation that most COVID-19 patients do not require LTOT after a two-month period suggests that clinicians should adopt a more selective approach in planning LTOT.
A Qualitative Study on the Use of Big Data in Marketing Insights in the Banking Sector
(Sosyoekonomi Soc, 2025) Olgac-Akar, Yasemin; Faiz, Emel; Oncu, Mehmet Akif
This study aims to determine how data obtained from different sources in the banking sector is used for marketing insights targeting customers. The research scope encompasses 38 banks listed on the Banking Regulation and Supervision Agency (BRSA) website, comprising 32 deposit banks and six participation banks. The data was collected through interviews with 20 participants from 13 banks. Descriptive and content analysis methods were used in the analysis process. The study's findings indicate that banks utilise big data for risk management, fraud detection, and customer relationship management. Additionally, banks effectively use all data obtained from internal and external processes to inform marketing insights, encompassing product, price, distribution, promotion, people, physical evidence, and process components.
Predictive Value of Intrapartum Transperineal Ultrasonography in Determining Delivery Mode: A Prospective Study
(Duzce Univ, Fac Medicine, 2025) Teberik, Ceren; Keyif, Betul; Yurtcu, Engin; Basbug, Alper; Goynumer, Fikret Gokhan
Objective: This study aimed to evaluate the usefulness of intrapartum transperineal ultrasonographic (ITU) parameters in predicting delivery mode. Method: This prospective study included 104 pregnant women inAactive labor with ruptured membranes at D & uuml;zce University Health Application and Research Center from April 2023 to April 2024. ITU measured the angle of progression (AoP), head-perineum distance (HPD), and midline angle (MLA). These parameters were compared with digital vaginal examinations and delivery outcomes. Results: Of the participants, 93 (89.4%) had spontaneous vaginal deliveries (SVD), 6 (5.7%) had operative vaginal deliveries (OVD), and 5 (4.8%) had cesarean sections (C/S). AoP1 and AoP2 were significantly higher in the SVD group compared to OVD and C/S groups (p<0.001). The Delta AoP was significantly lower in the OVD group (p=0.044). HPD1 and HPD2 were significantly higher in the C/S group (p=0.031 and p=0.041, Arespectively). MLA1 and MLA2 were significantly lower in the SVD group (p=0.002 and p=0.001, Arespectively). Conclusions: ITU is a valuable tool in predicting delivery mode. AoP, HPD, and MLA measurements provide objective and reliable data to assist clinicians in labor management. Further research with larger sample sizes is needed to validate these findings and establish standardized protocols for clinical use.
Cost Analysis of COPD: A Case Study in Düzce University Hospital
(Duzce Univ, Fac Medicine, 2025) Akkol, Sevval; Bozdemir, Enver
Objective: The aim of the study is to analyze the costs of Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) from the perspective of the Social Security Institution (SSI). Method: In the research, data obtained retrospectively using the qualitative method were subjected to document analysis. The study covers 241 COPD patients in 2022 in the Chest Diseases unit of D & uuml;zce University Health Application and Research Center/Hospital. No sample was selected in the research, but the entire population was used. Data were subjected to multivariate regression analysis. Costs include examinations, medical supplies, medications, imaging and laboratory tests. Results: Of 130 outpatients, 110 (85%) were male, 20 (15%) were female, the mean age was 66.82 years, and outpatient treatment cost was 127.76h ($7.72)/patient. Of the 111 inpatients, 88 (79%) were male, 23 (21%) were female, the mean age was 70.19 years, and the mean duration of hospitalization was 7.08 days. The average total treatment cost of the clinic was 2,319.64h ($140.16)/patient. Of this, 1,059.97 h ($64.05) was for intervention, 267.62 h ($16.17) for medical supplies, 907.74 h ($54.85) for medication, and 499.98 h ($30.21) for investigations. It was determined that the gender, age, and hospitalization duration of the patients changed the treatment costs (p<0.05). In addition, it was determined that the SSI incurred an average annual drug cost of 6,321.84 h ($381.98). A total annual average cost of 9,184.90 h ($554.98) /patient was determined. Conclusions: The study found that treating COPD is a significant economic burden per patient for the SSI. A significant portion of this cost is comprised of medication expenses. This increases the lifetime costs of COPD. In order to reduce the cost of the disease, both necessary measures should beAtaken to reduce the risk of developing the disease, and lower-cost methods should be followed in the treatment of the disease.
Analysis of somatotype on liver, spleen and kidney morphology in healthy children: an ultrasonographic anatomy study
(Cukurova Univ, Fac Medicine, 2025) Ulubaba, Hilal Er; Ciftci, Rukiye; Senol, Deniz; Toy, Seyma; Berk, Erhan; Uzun, Muhammet Bora
Purpose: Somatotype is a quantitative expression of an individual's current morphological configuration and consists of three classifications: mesomorphy, endomorphy and ectomorphy. This study aimed to examine the relationship between somatotype and liver, spleen, and kidney morphometry in healthy children utilizing ultrasonographic (USG) methods. Materials and Methods: One hundred healthy children between the ages of 7 and 10 participated in the study. The sizes of liver, spleen and kidney were measured using USG. The children's somatotypes were determined according to the Heath-Carter method by taking 10 anthropometric measurements. Results: As a result of the measurements, it was determined that the highest value of liver length was 11.9 cm (9.9-13.6) in Mesomorph Endomorph somatotype and the smallest value was 10.9 (9-12.3) in central somatotype. The highest value of right kidney vertical length was 32 mm (25-45) in Mesomorph Endomorph somatotype and the lowest value was 29 mm (25-34) in central somatotype. According to the results of the Kruskall Wallis H test analysis, there was a statistically significant difference between liver length and right kidney vertical length measurements and somatotypes (p<0.05). Post-hoc analysis indicated that this difference was due to the central and mesomorph-endomorph somatotypes. Conclusion: In conclusion, we believe that our results should be taken into consideration for clinical diagnoses. Additionally, we suggest that taking our measurement results into consideration in abdominal ultrasound scans is necessary for an accurate evaluation. We think that clinicians evaluating the pathologies of diseases related to the organs we measured should not forget the size changes according to the somatotype results.
The Effects of Social Risk Conditions on Pediatric Type 1 Diabetes in Terms of Bibliometric Analysis
(Duzce Univ, Fac Medicine, 2025) Arslanoglu, Ilknur; Kurutkan, Mehmet Nurullah
Objective: This study aims to deeply investigate the literature about effects of deprivation, poverty, inequality, low socioeconomic conditions, and vulnerability factors on pediatric type 1 diabetes using bibliometric analysis methods. Method: The Web of Science database was searched using keywords. The titles and abstracts of the obtained publications were reviewed by a pediatric endocrinologist regarding their relevance to the intended subject and subjected to a second screening. Performance, co-citation, and co-occurrence analyses were applied to the publications that passed the screening. The analyses used R-based Bibliometrix software, Python, and Microsoft Excel. Results: Initially, 469 articles were obtained, and after screening, 284 articles were found relevant to the researched subject. The co-citation analysis resulted in three main themes: (1) Management and Clinical Outcomes of Type 1 Diabetes, (2) Deprivation and Socioeconomic Determinants Related to Type 1 Diabetes, and (3) Cumulative Effects of Socioeconomic and Cultural Factors on the Management and Outcomes of Type 1 Diabetes. Following the co-occurrence analyses, thematic areas such as Diabetes in Children/Adolescent Populations, Epidemiological Dimensions of Diabetes, Diabetes and Quality of Life, Technological and Insured Solutions Related to Diabetes, Pediatric Health and Diabetes, Insulin Application and Glucose Monitoring Strategies, and The Role of Health Policies in Diabetes Management were identified. Conclusions: These findings highlight health policymakers' need to develop more effective and inclusive strategies for socio-economically disadvantaged groups. Moreover, this study provides important data to explore how much emphasis researchers have placed on social determinants of health. This might serve as a basis for understanding how diabetes management and outcomes interact with socioeconomic and cultural factors. Thus, it will also serve as a foundation for awareness and method at the healthcare level.

Güncel Gönderiler