Makale Koleksiyonu
Bu koleksiyon için kalıcı URI
Güncel Gönderiler
Öğe İlahiyat Öğrencileri Nazarından Metaverse ve Din Eğitimi(Çizgi Kitabevi, 2023) Özbek, Muhammed SadıkBu çalışma, ilahiyat fakültesi öğrencilerinin Metaverse kavramına ve bu teknolojinin din eğitimi alanındaki potansiyel kullanımına yönelik algılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle tasarlanan çalışmada, amaçlı örnekleme tekniği kullanılarak farklı sınıf düzeylerinden 12 öğrenci belirlenmiştir. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular, öğrencilerin Metaverse hakkında genel bilgiye sahip olmakla birlikte deneyim düzeylerinin sınırlı olduğunu; teknolojinin din eğitiminde sanal cami, üç boyutlu ibadet ortamları ve interaktif ders içerikleri gibi fırsatlar sunduğunu düşündüklerini göstermektedir. Bununla birlikte, sanal ortamların dini değerler, mahremiyet ve ibadet bilinci açısından dikkatli yönetilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, Metaverse’in din eğitiminde yenilikçi öğrenme deneyimleri sunabileceği, ancak bu sürecin pedagojik, etik ve teolojik boyutlarının titizlikle ele alınması gerektiği belirtilmiştir.Öğe Gelenekten Günümüze Hadis Şerhleri: SCOPUS Veri Tabanı Üzerinden Bir Meta-Sentez(Düzce Üniversitesi, 2025) Özbek, Muhammed SadıkHadis şerh geleneği, Hz. Peygamber’den nakledilen mirası, farklı dönemlerde yeniden anlamlandırma çabasının bir sonucudur. Nakledilen rivayetlere dair yapılan lügavî açıklamaların yanı sıra fıkhî ve kelâmî izahlara da yer veren şerhlerin, hadislerin toplumsal yönü hakkında yorumlar da içermesi, bu literatürün en önemli işlevleri arasındadır. Hadis şerh literatürünün, teknik ve teorik anlamdaki söz konusu işlevsel yönünü, modern çalışmalar üzerinden tespit etmeyi amaçlayan bu çalışma, Scopus veri tabanında yer alan “hadis” ve “şerh” temalı 20 makaleyi, meta-sentez yöntemiyle incelemektedir. Araştırma, hadis şerh geleneğine dair yapılan çalışmaların metodolojik çeşitliliğini ve tematik yönlerini analiz ederek, şârihlerin ilmî otoritesi, yorumlama stratejileri ve toplumsal konularla olan ilişkilerinin günümüz araştırmalarına nasıl yansıdığını belirginleştirmeyi hedeflemektedir. Bu bağlamda incelenen 20 makale, içerik analizi sonucunda elde edilen; (i) Şârihin Kimliği ve Eser Odaklı İncelemeler, (ii) Tarihsel ve Coğrafi Bağlamın Hadis Şerhlerine Etkisi, (iii) Kavram, Konu ve Rivayet Merkezli İncelemeler, (iv) Hadis Şerhlerinde Metodolojik Disiplin ve İdeolojik İnşa, (v) Hadis Şerhlerinin Sosyopolitik İşlevleri, (vi) Yenilikçi Yaklaşımlar: Türsel Yorum ve Bilimsel Gelişmeler olmak üzere altı farklı tema altında değerlendirilmiştir. Böylelikle hadis şerhlerini konu edinen akademik çalışmaların hangi yöntemlerle ele alındığı ve ne tür gündemlere yoğunlaştığı belirlenmiştir. İncelenen 20 makale, hadis şerhlerinin modern akademik çalışmalarda çeşitli perspektiflerle ele alındığını göstermektedir. Ayrıca bu çalışmaların ortaya koyduğu bulgular, hadis şerh literatürünün sadece metin açıklama faaliyeti olmadığı, aynı zamanda sosyal, siyasi ve entelektüel bağlamlarla şekillendiği yönündedir. Meta-sentez bulguları, hadis şerhlerindeki üretkenliğin ve güncelliğin sınırlı olduğu yönündeki eleştirilerin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.Öğe Nesâî’nin es-Sünen’deki Rivayetlere Eleştirileri ve Yakın Dönem Şârihlerinden İtyûbî’nin Bu Eleştirilere İtirazları(Hacıveyiszade İlim ve Kültür Vakfı, 2025) Özbek, Muhammed SadıkBu çalışma, modern dönem hadis şârihlerinden Muhammed b. Ali b. Âdem el-İtyûbî’nin (ö. 2020), Nesâî’nin (ö. 303/915) es-Sünen’inde bizzat tenkit ettiği rivayetlere yönelik yaklaşımını incelemektedir. Araştırmada, Nesâî’nin zayıf, münker, hatalı gibi gerekçelerle eleştirdiği 144 rivayet tespit edilmiş ve İtyûbî’nin Zehîretü’l-ukbâ adlı şerhindeki değerlendirmeleri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre şârih, söz konusu rivayetlerin 67’sinde musannifin eleştirisine katılırken, 58 hadiste ona açıkça itiraz etmiş, 19 rivayette ise herhangi bir kanaat belirtmemiştir. İtyûbî’nin Nesâî’ye itiraz ettiği durumlarda genellikle mütâbaât, râvi tevsîki, teâruz halindeki rivayetlerin cem‘ edilmesi ve nüsha farklılıkları gibi gerekçelere dayandığı görülmüştür. İtyûbî şerhindeki yaklaşım, onun hadis yorumunda eleştirel bir bakış açısına sahip olduğunu ortaya koymakta, bu da onu sadece bir nakilci değil, aynı zamanda hadis ilmine katkı sunan özgün bir âlim konumuna taşımaktadır. Çalışmanın, tenkid edilen rivayetler karşısında şârih tutumlarını görünür kılmasının yanı sıra hadis şerhlerinin durağan bir yapı arz ettiği yönündeki iddiaları yeniden tartışmaya açması beklenmektedir.Öğe Arap Dili Ve Kur'ân-I Kerîm Bağlamında "Akıl" Kavramının Analizi(2017) Temel, Ahmet VefaKur'ân, Arap dilindeki akıl kavramına farklı bir anlam yükleyerek onu sözlük anlamlarının dışına çıkarır. Kur'ân aynı zamanda insan aklına, onun önemine özel bir vurgu yapar ve onun aktif bir yapıya sahip olduğunu ifade eder. O, aklı kullanarak özellikle yaratılışa, evrene ve evrende gerçekleşen olaylara dikkat kesilmemizi bizden ister. Neyin iyi ve doğru, neyin kötü ve yanlış olduğu bilgisine bizi ulaştıranın da akıl olduğunu belirtir.
