Bakara Sûresi’nin 124. Âyeti Bağlamında Hz. İbrâhîm’in İmtihanı

dc.contributor.authorKaragöz, İsmail
dc.date.accessioned2026-07-01T11:30:35Z
dc.date.available2026-07-01T11:30:35Z
dc.date.issued2025
dc.departmentDüzce Üniversitesi
dc.description.abstractAllah kelamı olan Kur’ân, bütün insanlara rehber olması için indirilmiştir. Kur’ân’ın rehberliğinden faydalanabilmek için onu doğru anlamak gerekir. Kur’ân’ın bazı âyet ve kelimeleri, hüküm ve ilkeleri açık seçik iken, bazı âyet ve kelimeleri müphem, çok ve zıt anlamlı, hakikat ve mecaz olmaları sebebiyle açık seçik değildir. Açık seçik olmayan âyetlerden biri, Bakara 2/124 âyetindeki Hz. İbrâhîm’in “kelimelerle imtihan edilmesi” hususudur. Fâtiha 2/7 âyetindeki mübhem olan “Allah’ın kendilerine nimet verdiği kimselerin”, Nisâ 4/69 âyetinde açıklanması, En’âm 6/82 âyetindeki “zulüm” kelimesinin Hz. Peygamber tarafında Lokman 31/13 âyetindeki şirk olarak beyan edilmesi gibi “Hz. İbrâhîm’in imtihan edildiği kelimelerin” ne olduğu konusunda Kur’ân’da da hadislerde de bir beyan yer almamıştır. Sadece tefsir kitaplarında geçen ve birbirinden farklı Abdullah b. Abbas’tan yapılan altı rivayet ile on tâbî müfessirinden gelen değişik yorumlar vardır. İkrime b. Abdullah el-Berberî hocası Abdullah b. Abbas’tan iki rivayet yapmıştır: Rivayetlerden birinde 30, diğerinde 40 dinî görev bildirilmektedir. Bu rivayete göre Hz. İbrâhîm’in imtihan edildiği görevlerin 10’u Ahzâb Sûresi’nde, 10’u Tevbe Sûresi’nde, 10’u Mü’minûn ve Meâric Sûresi’ndedir. Mükerrerler çıkıldığında bu sûrelerdeki nitelikler şunlardır: (1) İman ve İslam (2) itaat (3) ibadet (4) namaz (5) zekât (6) oruç (7) hamd (8) sıdk (9) sabır (10) huşu (11) zikir (12) ırz ve namusu korumak (13) emanete riayet (14) söze sadakat (15) boş, anlamsız ve haram sözlerden uzak durmak (16) marufu emir (17) münkeri nehiy (18) Allah’ın sınırlarını korumak (19) tanıklığı yerine getirmek (20) tövbe (21) Allah korkusu (22) ilâhî azaptan korku. Abdullah b. Abbas’a nispet edilen diğer bir rivayette zikredilen görevler, beden temizliği ile ilgilidir. Bu rivayetteki nitelikler şunlardır: (1) Bıyıkları kısaltmak. (2) Dişleri fırçalamak. (3) Koltuk altlarının kıllarını gidermek. (4) Tırnakları kesmek. (5) Parmakların arasını yıkayıp temizlemek (6) Sünnet olmak. (7) Etek tıraşı olmak. (8) Dışkılama sonrası o mahalli yıkamak. (9) İdrar sonrası üreme organını yıkamak. (10) Ağzın için temizlemek. (11) Burnun içini temizlemek. (12) Saçları ortadan ikiye bölmek. (13) Cuma günü boy abdesti almak. Abdullah b. Abbas’a nispet edilen diğer bir rivayete göre âyette geçen “kelimelerle” maksat şu görevlerdir: (1) Kâbe’yi tavaf. (2) Safa ve Merve arasında sa’y. (3) Cemrelere taş atma. (4) Ziyaret tavafı görevleri olduğu bildirilmiştir. Makalemizde Hz. İbrâhîm’in imtihan edildiği şeylerin ne olduğu tefsir kitaplarında yer alan rivayetler dikkate alınarak Kur’ân ve Sünnet bütünlüğü içerisinde belirlenmeye çalışılmıştır. Yüce Allah’ın En’âm 6/161 âyetinde “Ey Peygamberim! De ki: Şüphesiz Rabbim beni dosdoğru yola, dosdoğru bir din olan İslam’a, Allah’ı bir bilen ve hakka yönelen İbrâhîm’in dinine iletti.” buyruğundan hareketle ve Hz. İbrâhîm ile Hz. Muhammed’in tebliğ ettiği dinin İslam olması hasebiyle “Hz. İbrâhîm’in imtihan edildiği kelimelerin”, hak din İslam’ın emir ve yasakları, ilke ve hükümleri olabileceği üzerinde durulmuş ve bunun delilleri zikredilmiştir.
dc.identifier.dergipark1761446
dc.identifier.endpage53
dc.identifier.issn2791-8025
dc.identifier.issue2
dc.identifier.orcid0000-0003-3105-3554
dc.identifier.startpage33
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12684/22679
dc.identifier.volume5
dc.institutionauthorKaragöz, İsmail
dc.language.isotr
dc.publisherKarabük Üniversitesi
dc.relation.ispartofMUTALAA
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260623
dc.subjectTefsir
dc.subjectKur’ân
dc.subjectİbrâhîm
dc.subjectİbtilâ
dc.subjectKelimât
dc.subjectİtmâm
dc.titleBakara Sûresi’nin 124. Âyeti Bağlamında Hz. İbrâhîm’in İmtihanı
dc.title.alternativeThe Test of Prophet Abraham in the Context of Verse 124 of Surah Al-Baqarah
dc.typeArticle

Dosyalar