Bakara Sûresi’nin 124. Âyeti Bağlamında Hz. İbrâhîm’in İmtihanı
Küçük Resim Yok
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Karabük Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Allah kelamı olan Kur’ân, bütün insanlara rehber olması için indirilmiştir. Kur’ân’ın rehberliğinden faydalanabilmek için onu doğru anlamak gerekir. Kur’ân’ın bazı âyet ve kelimeleri, hüküm ve ilkeleri açık seçik iken, bazı âyet ve kelimeleri müphem, çok ve zıt anlamlı, hakikat ve mecaz olmaları sebebiyle açık seçik değildir. Açık seçik olmayan âyetlerden biri, Bakara 2/124 âyetindeki Hz. İbrâhîm’in “kelimelerle imtihan edilmesi” hususudur. Fâtiha 2/7 âyetindeki mübhem olan “Allah’ın kendilerine nimet verdiği kimselerin”, Nisâ 4/69 âyetinde açıklanması, En’âm 6/82 âyetindeki “zulüm” kelimesinin Hz. Peygamber tarafında Lokman 31/13 âyetindeki şirk olarak beyan edilmesi gibi “Hz. İbrâhîm’in imtihan edildiği kelimelerin” ne olduğu konusunda Kur’ân’da da hadislerde de bir beyan yer almamıştır. Sadece tefsir kitaplarında geçen ve birbirinden farklı Abdullah b. Abbas’tan yapılan altı rivayet ile on tâbî müfessirinden gelen değişik yorumlar vardır. İkrime b. Abdullah el-Berberî hocası Abdullah b. Abbas’tan iki rivayet yapmıştır: Rivayetlerden birinde 30, diğerinde 40 dinî görev bildirilmektedir. Bu rivayete göre Hz. İbrâhîm’in imtihan edildiği görevlerin 10’u Ahzâb Sûresi’nde, 10’u Tevbe Sûresi’nde, 10’u Mü’minûn ve Meâric Sûresi’ndedir. Mükerrerler çıkıldığında bu sûrelerdeki nitelikler şunlardır: (1) İman ve İslam (2) itaat (3) ibadet (4) namaz (5) zekât (6) oruç (7) hamd (8) sıdk (9) sabır (10) huşu (11) zikir (12) ırz ve namusu korumak (13) emanete riayet (14) söze sadakat (15) boş, anlamsız ve haram sözlerden uzak durmak (16) marufu emir (17) münkeri nehiy (18) Allah’ın sınırlarını korumak (19) tanıklığı yerine getirmek (20) tövbe (21) Allah korkusu (22) ilâhî azaptan korku. Abdullah b. Abbas’a nispet edilen diğer bir rivayette zikredilen görevler, beden temizliği ile ilgilidir. Bu rivayetteki nitelikler şunlardır: (1) Bıyıkları kısaltmak. (2) Dişleri fırçalamak. (3) Koltuk altlarının kıllarını gidermek. (4) Tırnakları kesmek. (5) Parmakların arasını yıkayıp temizlemek (6) Sünnet olmak. (7) Etek tıraşı olmak. (8) Dışkılama sonrası o mahalli yıkamak. (9) İdrar sonrası üreme organını yıkamak. (10) Ağzın için temizlemek. (11) Burnun içini temizlemek. (12) Saçları ortadan ikiye bölmek. (13) Cuma günü boy abdesti almak. Abdullah b. Abbas’a nispet edilen diğer bir rivayete göre âyette geçen “kelimelerle” maksat şu görevlerdir: (1) Kâbe’yi tavaf. (2) Safa ve Merve arasında sa’y. (3) Cemrelere taş atma. (4) Ziyaret tavafı görevleri olduğu bildirilmiştir. Makalemizde Hz. İbrâhîm’in imtihan edildiği şeylerin ne olduğu tefsir kitaplarında yer alan rivayetler dikkate alınarak Kur’ân ve Sünnet bütünlüğü içerisinde belirlenmeye çalışılmıştır. Yüce Allah’ın En’âm 6/161 âyetinde “Ey Peygamberim! De ki: Şüphesiz Rabbim beni dosdoğru yola, dosdoğru bir din olan İslam’a, Allah’ı bir bilen ve hakka yönelen İbrâhîm’in dinine iletti.” buyruğundan hareketle ve Hz. İbrâhîm ile Hz. Muhammed’in tebliğ ettiği dinin İslam olması hasebiyle “Hz. İbrâhîm’in imtihan edildiği kelimelerin”, hak din İslam’ın emir ve yasakları, ilke ve hükümleri olabileceği üzerinde durulmuş ve bunun delilleri zikredilmiştir.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Tefsir, Kur’ân, İbrâhîm, İbtilâ, Kelimât, İtmâm
Kaynak
MUTALAA
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
5
Sayı
2
