Öğretmenlerde psikolojik katılık ve yaşantısal kaçınma arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlüğün aracı rolü
Küçük Resim Yok
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Düzce Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Bu araştırma, öğretmenlerin psikolojik katılık ile yaşantısal kaçınma düzeyleri arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlüğün aracılık rolünü incelemeye yöneliktir. Araştırma yöntemi olarak nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırma verileri uygun örnekleme yöntemi ile elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu Türkiye'de çalışan 23-68 yaş aralığındaki 220 kadın (%53.0) ve 195 (%47.0) erkek olmak üzere toplam 415 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada öğretmenlerin yaşantısal kaçınma düzeyleri "Çok Boyutlu Yaşantısal Kaçınma Ölçeği-30", psikolojik katılık düzeyleri "Kabul ve Eylem Formu (KEF)-II" belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri "Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12)", çalışma grubuna ait demografik bilgiler ise "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmanın hipotezleri doğrultusunda veriler Pearson Korelasyon Analizi, Bağımsız Gruplar t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve aracılık analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Psikolojik katılık ile yaşantısal kaçınma arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlüğün aracılık rolünün olup olmadığı SPSS Hayes Process eklentisi kullanılarak elde edilen Bootstrap tekniği ile test edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin; psikolojik katılık, yaşantısal kaçınma ve belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Aracılık modeline ilişkin yapılan analiz sonucunda psikolojik katılık ile yaşantısal kaçınma arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlüğün kısmi aracı role sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bağımsız Gruplar t Testi analizleri sonucunda cinsiyete göre; psikolojik katılık, belirsizliğe tahammülsüzlük, yaşantısal kaçınma değişkenlerinin anlamlı düzeyde farklılık göstermediği bulunmuştur. Medeni duruma göre; psikolojik katılık düzeyinin istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde farklılaştığı, belirsizliğe tahammülsüzlük ve yaşantısal kaçınma toplam puanlarının ise anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Öğretmenlik mesleğine ilişkin algılanan maddi kazanç yeterliliğine göre; psikolojik katılık ve belirsizliğe tahammülsüzlük değişkenlerine ait puanların anlamlı düzeyde farklılaştığı, yaşantısal kaçınma toplam puanının ise anlamlı bir fark göstermediği bulunmuştur. Tek Yönlü Varyans Analizi sonucunda yaş değişkenine göre; psikolojik katılık düzeyinin anlamlı düzeyde farklılaştığı, belirsizliğe tahammülsüzlük ve yaşantısal kaçınma toplam puanlarının ise anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Araştırmaya ait veriler literatür kapsamında tartışılmıştır.
This study aims to examine the mediating role of intolerance of uncertainty in the relationship between psychological inflexibility and experiential avoidance among teachers. A correlational research desing, one of the quantitative research methods, was employed as the research methodology. The data were collected using the convenience sampling method. The study group consisted of a total of 415 teachers working in Turkey, including 220 women (53.0 %) and 195 men (47.0 %), aged between 23 and 68.In the study, teachers' levels of experiential avoidance were measures using the Multidimensional Experiential Avoidance Questionnaire-30 (MEAQ-30), psychological inflexibility was assessed using the Acceptance and Action Questionnaire- II (AAQ-II), and intolerance of uncertainty was measured using the Intolerance of Uncertainty Scale (IUS-12). Demographic information related to the study group was obtained through a Personal Information Form. In line with the research hypotheses, the data were analyzed using Pearson correlation analysis, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and mediation analysis. The mediating role of intolerance of uncertainty in the relationship between psychological inflexibility and experiential avoidance was tested using bootstrap technique via the SPSS PROCESS macro (Hayes). As a result of the study, significant positive relationships were found between teachers' levels of psychological inflexibility, experiential avoidance, and intolerance of uncertainty. The analysis of the mediation model revealed that intolerance of uncertainty has a partial mediating role in the relationship between psychological inflexibility and experiential avoidance. The Independent Samples t Test analyses revealed no statistically significant differences in psychological inflexibility, intolerance of uncertainty, or experiential avoidance with respect to gender. In contrast, psychological inflexibility differed significantly by marital status, whereas intolerance of uncertainty and experiential avoidance total scores did not exhibit significant differences across marital status groups. Based on the perceived financial gain/income adequacy derived from the teaching profession, the scores for psychological inflexibility and intolerance of uncertainty were found to differ at statistically significant levels, whereas the total score for experiential avoidance did not show a significant difference. According to the results of the One-Way ANOVA, psychological significantly differed acrossage groups, while intolerance of uncertainty and experiential avoidance total scores did not exhibit any statistically significant differences. The findings of the study were discussed based on the relevant literature.
This study aims to examine the mediating role of intolerance of uncertainty in the relationship between psychological inflexibility and experiential avoidance among teachers. A correlational research desing, one of the quantitative research methods, was employed as the research methodology. The data were collected using the convenience sampling method. The study group consisted of a total of 415 teachers working in Turkey, including 220 women (53.0 %) and 195 men (47.0 %), aged between 23 and 68.In the study, teachers' levels of experiential avoidance were measures using the Multidimensional Experiential Avoidance Questionnaire-30 (MEAQ-30), psychological inflexibility was assessed using the Acceptance and Action Questionnaire- II (AAQ-II), and intolerance of uncertainty was measured using the Intolerance of Uncertainty Scale (IUS-12). Demographic information related to the study group was obtained through a Personal Information Form. In line with the research hypotheses, the data were analyzed using Pearson correlation analysis, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and mediation analysis. The mediating role of intolerance of uncertainty in the relationship between psychological inflexibility and experiential avoidance was tested using bootstrap technique via the SPSS PROCESS macro (Hayes). As a result of the study, significant positive relationships were found between teachers' levels of psychological inflexibility, experiential avoidance, and intolerance of uncertainty. The analysis of the mediation model revealed that intolerance of uncertainty has a partial mediating role in the relationship between psychological inflexibility and experiential avoidance. The Independent Samples t Test analyses revealed no statistically significant differences in psychological inflexibility, intolerance of uncertainty, or experiential avoidance with respect to gender. In contrast, psychological inflexibility differed significantly by marital status, whereas intolerance of uncertainty and experiential avoidance total scores did not exhibit significant differences across marital status groups. Based on the perceived financial gain/income adequacy derived from the teaching profession, the scores for psychological inflexibility and intolerance of uncertainty were found to differ at statistically significant levels, whereas the total score for experiential avoidance did not show a significant difference. According to the results of the One-Way ANOVA, psychological significantly differed acrossage groups, while intolerance of uncertainty and experiential avoidance total scores did not exhibit any statistically significant differences. The findings of the study were discussed based on the relevant literature.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Psikoloji
Kaynak
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
Sayı
Künye
Özen, C. S. (2025). Öğretmenlerde Psikolojik Katılık Ve Yaşantısal Kaçınma Arasındaki İlişkide Belirsizliğe Tahammülsüzlüğün Aracı Rolü (Tez No. 961008) [Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi].
