TÜRKÇE DOĞAL DİL ANLAMA BECERISINDE GERİ ÇAĞIRMA-ARTIRILMIŞ ÜRETIM: BÜYÜK DİL MODELLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI BİR ÇALIŞMASI
Küçük Resim Yok
Tarih
2025
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Büyük Dil Modelleri (BDL), doğal dil işlemeyi önemli ölçüde ilerletmiştir. Bununla birlikte, eğitim verilerinin sınırlı erişilebilirliği nedeniyle, özellikle düşük kaynaklı diller için güncel ve kesin bilgi üretmede yetersiz kalabilirler. Bu zorluğu çözmek için tasarlanan Geri Alma-Artırılmış Üretim (GAÜ) metodolojisi, harici bilgi kaynaklarından yararlanarak modellerin çıktılarının kesinliğini ve güvenilirliğini artırır. Bu çalışmada, Türkçe soru-cevap veri kümesi kullanılarak GAÜ çerçevesi içinde dört farklı BDL (Qwen-14B, Gemma3-12B, LLaMA3.1-8B ve DeepSeek-R1-14B) karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Deneysel sonuçlar, GAÜ metodolojisinin Türkçe soru cevap sistemlerinde bilgi kesinliğini, yanıt tekdüzeliğini ve bağlamsal alaka düzeyini önemli ölçüde artırdığını göstermektedir. Ayrıca, LLaMA3.1-8B modeli kesinlik ve geri çağırma konusunda en iyi performansa sahipti. Bulgular, GAÜ tabanlı uygulamaların Türkçe için önemini ortaya koymakta ve bilgi destekli üretim yöntemlerinin geliştirilmesi için önemli bilgiler sunmaktadır. Bu çalışma, Türkçe de dahil olmak üzere morfolojik olarak zengin ve düşük kaynaklı dillerde GAÜ tabanlı sistemlerin uygulanabilirliğini göstererek literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Ayrıca, sonraki Türkçe doğal dil işleme araştırmaları için temel bir referans görevi görmektedir.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Bilgisayar Bilimleri, Yazılım Mühendisliği, Bilgisayar Bilimleri, Bilgi Sistemleri, Bilgisayar Bilimleri, Teori ve Metotlar
Kaynak
Mugla Journal of Science and Technology
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
11
Sayı
2
