Türkiye’nin Sanayileşme ve Dış Ticaret Stratejilerinin Çevresel Sonuçları

dc.contributor.authorUmutlu, Hasan
dc.contributor.authorHarmancı, Hasan
dc.date.accessioned2026-07-01T11:30:17Z
dc.date.available2026-07-01T11:30:17Z
dc.date.issued2025
dc.departmentDüzce Üniversitesi
dc.description.abstractTürkiye’nin sanayileşme ve dış ticaret stratejileri ekonomik büyümeye önemli katkılar sağlamış, ancak artan karbon emisyonları nedeniyle çevresel sorunları da beraberinde getirmiştir. Enerji ihtiyacının büyük bir kısmını fosil yakıt ithalatıyla karşılayan Türkiye, sanayileşme sürecini çevresel sorumluluklarla uyumlu hâle getirme konusunda giderek artan bir baskı altındadır. Özellikle uluslararası çevre düzenlemeleri ve karbon uyum mekanizmalarının etkisiyle mevcut üretim yapısının yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, sanayi faaliyetleri, dış ticaret akımları ve karbon emisyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi önem taşımaktadır. Bu çalışma, 1989–2022 dönemine ait zaman serisi verileri kullanarak Türkiye’de sanayi üretimi, ihracat, ithalat ve karbon emisyonları arasındaki nedensellik ilişkisini analiz etmektedir. Ampirik analizde Vektör Otoregresyon (VAR) modeli ve Granger nedensellik testi uygulanmıştır. Bulgular, ithalatın hem sanayi üretimi hem de ihracat üzerinde etkili olduğunu, ihracatın ise sanayiyle ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak çalışılan dönemde karbon emisyonlarının sanayi ya da dış ticaret üzerinde doğrudan nedensel bir etkisi tespit edilmemiştir. Bu sonuçlar, karbon emisyonlarının henüz Türkiye’nin üretim yapısı üzerinde sınırlayıcı bir faktör haline gelmediğini göstermektedir. Buna rağmen, enerji güvenliği, çevresel uyum ve uzun vadeli rekabet gücü açısından yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması kritik önemdedir. Çalışma, benzer ekonomik yapıya sahip gelişmekte olan ülkeler için politika geliştirmeye yönelik çıkarımlar sunmakta; ayrıca çevresel sürdürülebilirliği gözeten sanayi stratejilerinin oluşturulmasına teorik ve uygulamalı katkılar sağlamaktadır.
dc.identifier.dergipark1655257
dc.identifier.doi10.54282/inijoss.1655257
dc.identifier.endpage204
dc.identifier.issn2147-0936
dc.identifier.issue1
dc.identifier.orcid0000-0002-2604-3573
dc.identifier.orcid0000-0002-5852-2667
dc.identifier.startpage184
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.54282/inijoss.1655257
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12684/22506
dc.identifier.volume14
dc.language.isoen
dc.publisherİnönü Üniversitesi
dc.relation.ispartofİnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260623
dc.subjectEndüstriyel Kalkınma
dc.subjectDış Ticaret
dc.subjectİhracat
dc.subjectİthalat
dc.subjectKarbon Emisyonları
dc.titleTürkiye’nin Sanayileşme ve Dış Ticaret Stratejilerinin Çevresel Sonuçları
dc.title.alternativeThe Environmental Consequences of Turkiye’s Industrial Development and Foreign Trade Strategies
dc.typeArticle

Dosyalar