Türkiye’nin Sanayileşme ve Dış Ticaret Stratejilerinin Çevresel Sonuçları
Küçük Resim Yok
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
İnönü Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Türkiye’nin sanayileşme ve dış ticaret stratejileri ekonomik büyümeye önemli katkılar sağlamış, ancak artan karbon emisyonları nedeniyle çevresel sorunları da beraberinde getirmiştir. Enerji ihtiyacının büyük bir kısmını fosil yakıt ithalatıyla karşılayan Türkiye, sanayileşme sürecini çevresel sorumluluklarla uyumlu hâle getirme konusunda giderek artan bir baskı altındadır. Özellikle uluslararası çevre düzenlemeleri ve karbon uyum mekanizmalarının etkisiyle mevcut üretim yapısının yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, sanayi faaliyetleri, dış ticaret akımları ve karbon emisyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi önem taşımaktadır. Bu çalışma, 1989–2022 dönemine ait zaman serisi verileri kullanarak Türkiye’de sanayi üretimi, ihracat, ithalat ve karbon emisyonları arasındaki nedensellik ilişkisini analiz etmektedir. Ampirik analizde Vektör Otoregresyon (VAR) modeli ve Granger nedensellik testi uygulanmıştır. Bulgular, ithalatın hem sanayi üretimi hem de ihracat üzerinde etkili olduğunu, ihracatın ise sanayiyle ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak çalışılan dönemde karbon emisyonlarının sanayi ya da dış ticaret üzerinde doğrudan nedensel bir etkisi tespit edilmemiştir. Bu sonuçlar, karbon emisyonlarının henüz Türkiye’nin üretim yapısı üzerinde sınırlayıcı bir faktör haline gelmediğini göstermektedir. Buna rağmen, enerji güvenliği, çevresel uyum ve uzun vadeli rekabet gücü açısından yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması kritik önemdedir. Çalışma, benzer ekonomik yapıya sahip gelişmekte olan ülkeler için politika geliştirmeye yönelik çıkarımlar sunmakta; ayrıca çevresel sürdürülebilirliği gözeten sanayi stratejilerinin oluşturulmasına teorik ve uygulamalı katkılar sağlamaktadır.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Endüstriyel Kalkınma, Dış Ticaret, İhracat, İthalat, Karbon Emisyonları
Kaynak
İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
14
Sayı
1
