Düzenli Fitness Egzersizleri Yapan Farklı Somatotip Özelliklere Sahip Bireylere Uygulanan Proprioseptif Egzersizlerin Dikey Sıçrama ve Denge Performanslarına Etkisi

dc.contributor.authorAksoy, Ömer
dc.contributor.authorŞengöl, Onur
dc.contributor.authorPepe, Hamdi
dc.date.accessioned2026-07-01T11:30:31Z
dc.date.available2026-07-01T11:30:31Z
dc.date.issued2025
dc.departmentDüzce Üniversitesi
dc.description.abstractBu çalışmanın amacı, proprioseptif egzersizlerin farklı somatotipe sahip bireylerde dikey sıçrama ve denge performansı üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırmaya, endomorf (n=22), mezomorf (n=22) ve ektomorf (n=23) olmak üzere toplam 67 gönüllü erkek katılımcı dâhil edilmiştir. Katılımcılar, sekiz hafta boyunca haftada iki gün uygulanan proprioseptif egzersiz programına katılmıştır. Egzersiz programının içeriği stabil ve stabil olmayan zemin üzerinde uygun olan hareketlerden seçilmiştir. Dikey sıçrama performansı Smart Jump Mat ile değerlendirilirken; postüral stabilite ve denge becerileri, Sigma Balance Platform kullanılarak, gözler açık ve kapalı koşullarda uygulanmış ve COP (Center of Pressure) salınım alanı ile denge hızı gibi parametrelerle analiz edilmiştir. Verilerin analizinde Somatotip (gruplar arası faktör: endomorf, mezomorf, ektomorf) ve zaman (grup içi faktör: ön test ve son test) değişkenlerinin dikey sıçrama ve denge parametreleri üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla 3×2 karma (Mixed) ANOVA analizi uygulanmıştır. Analiz öncesinde normallik varsayımı Shapiro-Wilk testi ve varyans homojenliği Levene testi ile kontrol edilmiştir. Anlamlılık düzeyi p < 0.05 olarak kabul edilmiştir. Zaman etkisi açısından yalnızca dikey sıçrama performansında anlamlı bir gelişim tespit edilmiştir (p<0.001). Gruplar arası karşılaştırmada ise yalnızca denge hızı parametresinde anlamlı farklılık bulunmuştur (p=0.016); bu fark mezomorf bireylerin ektomorflara göre daha iyi performans göstermesinden kaynaklanmıştır. Diğer denge parametrelerinde istatistiksel anlamlılık gözlenmemekle birlikte, mezomorf grupta orta düzeyde gelişim eğilimi saptanmıştır. Proprioseptif egzersizler kısa vadede patlayıcı kuvvet gelişimini desteklemekte etkili olabilir. Denge performansı üzerindeki etkiler ise somatotip özelliklerine bağlı olarak farklılık göstermektedir. Mezomorf bireylerin proprioseptif uyaranlara daha olumlu yanıt verdiği, ektomorf bireylerde ise gelişimin sınırlı kaldığı gözlemlenmiştir.
dc.identifier.dergipark1727678
dc.identifier.doi10.15314/tsed.1727678
dc.identifier.endpage372
dc.identifier.issn2147-5652
dc.identifier.issue2
dc.identifier.orcid0000-0002-0976-4977
dc.identifier.orcid0000-0001-7008-3874
dc.identifier.orcid0000-0003-0525-9882
dc.identifier.startpage363
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.15314/tsed.1727678
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12684/22651
dc.identifier.volume27
dc.language.isoen
dc.publisherSelcuk University
dc.relation.ispartofTürk Spor ve Egzersiz Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260623
dc.subjectProprioseptif Egzersiz
dc.subjectDenge
dc.subjectDikey Sıçrama
dc.subjectSomatotip
dc.subjectPostüral Stabilite
dc.titleDüzenli Fitness Egzersizleri Yapan Farklı Somatotip Özelliklere Sahip Bireylere Uygulanan Proprioseptif Egzersizlerin Dikey Sıçrama ve Denge Performanslarına Etkisi
dc.title.alternativeThe Effects of Proprioceptive Exercises on Vertical Jump and Balance Performance in Individuals with Different Somatotype Characteristics Engaged in Regular Fitness Training
dc.typeArticle

Dosyalar