Düzenli Fitness Egzersizleri Yapan Farklı Somatotip Özelliklere Sahip Bireylere Uygulanan Proprioseptif Egzersizlerin Dikey Sıçrama ve Denge Performanslarına Etkisi
Küçük Resim Yok
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Selcuk University
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Bu çalışmanın amacı, proprioseptif egzersizlerin farklı somatotipe sahip bireylerde dikey sıçrama ve denge performansı üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırmaya, endomorf (n=22), mezomorf (n=22) ve ektomorf (n=23) olmak üzere toplam 67 gönüllü erkek katılımcı dâhil edilmiştir. Katılımcılar, sekiz hafta boyunca haftada iki gün uygulanan proprioseptif egzersiz programına katılmıştır. Egzersiz programının içeriği stabil ve stabil olmayan zemin üzerinde uygun olan hareketlerden seçilmiştir. Dikey sıçrama performansı Smart Jump Mat ile değerlendirilirken; postüral stabilite ve denge becerileri, Sigma Balance Platform kullanılarak, gözler açık ve kapalı koşullarda uygulanmış ve COP (Center of Pressure) salınım alanı ile denge hızı gibi parametrelerle analiz edilmiştir. Verilerin analizinde Somatotip (gruplar arası faktör: endomorf, mezomorf, ektomorf) ve zaman (grup içi faktör: ön test ve son test) değişkenlerinin dikey sıçrama ve denge parametreleri üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla 3×2 karma (Mixed) ANOVA analizi uygulanmıştır. Analiz öncesinde normallik varsayımı Shapiro-Wilk testi ve varyans homojenliği Levene testi ile kontrol edilmiştir. Anlamlılık düzeyi p < 0.05 olarak kabul edilmiştir. Zaman etkisi açısından yalnızca dikey sıçrama performansında anlamlı bir gelişim tespit edilmiştir (p<0.001). Gruplar arası karşılaştırmada ise yalnızca denge hızı parametresinde anlamlı farklılık bulunmuştur (p=0.016); bu fark mezomorf bireylerin ektomorflara göre daha iyi performans göstermesinden kaynaklanmıştır. Diğer denge parametrelerinde istatistiksel anlamlılık gözlenmemekle birlikte, mezomorf grupta orta düzeyde gelişim eğilimi saptanmıştır. Proprioseptif egzersizler kısa vadede patlayıcı kuvvet gelişimini desteklemekte etkili olabilir. Denge performansı üzerindeki etkiler ise somatotip özelliklerine bağlı olarak farklılık göstermektedir. Mezomorf bireylerin proprioseptif uyaranlara daha olumlu yanıt verdiği, ektomorf bireylerde ise gelişimin sınırlı kaldığı gözlemlenmiştir.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Proprioseptif Egzersiz, Denge, Dikey Sıçrama, Somatotip, Postüral Stabilite
Kaynak
Türk Spor ve Egzersiz Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
27
Sayı
2
