KUTADGU BİLİG’DE TEREDDÜT & ŞÜPHE KİPLİĞİ: ERKİ PARÇACIĞI

dc.contributor.authorDoğan, Aybüke Betül
dc.date.accessioned2025-03-24T19:48:47Z
dc.date.available2025-03-24T19:48:47Z
dc.date.issued2021
dc.departmentDüzce Üniversitesi
dc.description.abstractMakalenin amacı, bilgi kipliğinin olasılıksal inceleme kolunun bir alt anlam kodu olan tereddüt ve şüpheyi; Karahanlı Türkçesinde, özellikle en çok veri sağlaması bakımından Kutadgu Bilig özelinde irdelemektir. Kutadgu Bilig’de tereddüt ve şüphe kipliği konusuna başlamadan önce Karahanlı Türkçesindeki diğer temel eserler, erki parçacığının kullanımı açısından kısaca gözden geçirilmiştir. Bu açıdan; Kutadgu Bilig başta olmak üzere Dîvanü Lugat-it-Türk, Atabetü’l Hakayık, Divan-ı Hikmet ve Satırarası Kur’an Tercümesi incelenmiştir. Anlama dayalı dilbilimsel bir çalışma olmasından dolayı kısaca kiplik konusuna değinilmiştir. Kiplik, konuşurun önerme doğrultusundaki kendi tutumu, algısı ve seçiminin ürünü olduğu için kiplik işaretleyicileri de çok çeşitlilik sergileyebilmektedir. Belirli paradigmalar içeren kip olgusu yanında, kiplik değerlerin ifadesinde zengin bir ifade yoluyla karşılaşılır. Bu anlamda Kutadgu Bilig’de tereddüt ve şüphe kipliği anlam kategorisinde işlevsel bir görünüme sahip erki parçacığı görülür. Kutadgu Bilig’in nazım şeklinin mesnevi olması dolayısıyla cümleler kurallı değildir. Bu açıdan erki parçacığının söz dizimsel konumlanışı hakkında kesin bir bilgi belirtilememekle birlikte söz dizimsel yapıdaki çeşitli dizilimleri örneklendirilmiştir. Buna göre soru zamiri, soru sıfatı ve soru eki ile birlikte erki yapısının sağladığı tereddüt & şüphe ifadeleri ortaya çıkarılmış ve yapısal olarak belirli sınıflandırmaya gidilmiştir. Çalışmada, erki parçacığının birlikte yer aldığı fiiller, sözcüksel işaretleyicilere de odaklanılmıştır.
dc.identifier.doi10.53372/turkoloji.978136
dc.identifier.endpage162
dc.identifier.issn2602-4934
dc.identifier.issue2
dc.identifier.startpage120
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.53372/turkoloji.978136
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12684/19217
dc.identifier.volume25
dc.language.isotr
dc.publisherAnkara Üniversitesi
dc.relation.ispartofTürkoloji Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20250324
dc.subjectKutadgu Bilig|tereddüt kipliği|şüphe kipliği|erki|parçacık
dc.titleKUTADGU BİLİG’DE TEREDDÜT & ŞÜPHE KİPLİĞİ: ERKİ PARÇACIĞI
dc.typeArticle

Dosyalar