Düzce (melen) havzasında yer alan bazı bitkilerde arazi kullanım etkinliğine bağlı olarak ağır metal kirliliğinin incelenmesi

Küçük Resim Yok

Tarih

2026

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Düzce Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Bu çalışma, Düzce havzasındaki ağır metal kirliliğini belirlemek ve sulak alanlardaki baskın makrofitlerin fitoremediasyon potansiyelini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada toplam 13 örnekleme alanı belirlenmiş olup, beşi Efteni Gölü çevresinde, kalanları ise nehirler boyunca konumlanmıştır. Su, sediment ve bitki örtüsü dönemlerinde, 15 familyadan 19 bitki türünü temsil eden toplam 41 bitki örneği analiz edilmiştir. Braun-Blanquet yöntemiyle baskın bitki toplulukları sınıflandırılmıştır. Çalışmaya alınan tüm örneklerden tespit edilen yedi ağır metalin (bakır, kadmiyum, krom, demir, nikel, kurşun ve çinko) konsantrasyonları İndüktif Eşleşmiş Plazma-Optik Emisyon Spektrometresi (ICP-OES) kullanılarak belirlenip karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar, sulak alan bitkilerinde metal birikiminin türler ve bitki dokuları arasında değişiklik gösterdiğini ortaya koymuştur. Su örneklerinde kadmiyum konsantrasyonları bu alandaki yüzey suyu kalite standartlarını aşmış olmakla birlikte, diğer ağır metal konsantrasyonları yasal sınırların altında kalmıştır; bu durum özellikle dip sedimentlerde biriken gerçek kirlilik yükünün belirgin olduğunu göstermektedir. Bazı bitki türlerinin biyoakümülasyon faktörü (BAF) ve translokasyon faktörü (TF) değerleri, bu türlerin ağır metal kirliliğini biyomonitör olarak kullanabileceğini ve kirlenmiş alanların iyileştirilmesinde önemli bir potansiyele sahip olabileceğini göstermektedir. Çalışmada kullanılan bitkilerin çoğu arıtım için uygun niteliklere sahip olduğundan Düzce'nin su kaynaklarındaki ağır metal kirliliğini izlemek için önerilmektedir. Bu çalışma, Türkiye ve çevresindeki benzer habitatlarda yaygın olarak yetişen bu bitkiler için su ekosistemlerinin korunması ve restorasyonu konusunda sürdürülebilir bir temel oluşturmayı amaçlamaktadır.
The study was conducted to determine heavy metal pollution in the Düzce watershed and to investigate the phytoremediation potential of dominant macrophytes in wetlands. Thirteen sampling areas were identified, five of which were located around Lake Efteni, and the rest were located along rivers. A total of 41 plant samples representing 19 plant species from 15 families were analyzed during the water, sediment, and vegetation periods. Dominant plant communities were classified using the Braun-Blanquet method. The concentrations of seven heavy metals (copper, cadmium, chromium, iron, nickel, lead, and zinc) detected in all samples included in the study were determined and compared using Inductively Coupled Plasma-Optical Emission Spectrometry (ICP-OES). The results revealed that metal accumulation in wetland plants varied between species and plant parts. While cadmium concentrations in water samples exceeded the existing surface water quality standards in this area, the concentrations of other heavy metals remained below legal limits; this situation indicates that the actual pollution load accumulated in bottom sediments is significant. The bioaccumulation factor (BAF) and translocation factor (TF) values of some plant species indicate that these species can be used as biomonitors for heavy metal pollution and have significant potential for the remediation of contaminated areas. Most of the plants used in the study are suitable for remediation. The bioaccumulation factor (BAF) and translocation factor (TF) values of certain plant species indicate that these species can be used as biomonitors for heavy metal contamination and have significant potential for the remediation of contaminated areas. Most of the plants used in the study are suitable for remediation. Therefore, they are recommended for monitoring heavy metal contamination in Düzce water sources. This study aims to establish a scientific basis for the protection and restoration of aquatic ecosystems for these plants, which are commonly found in similar habitats in Türkiye and its surroundings.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Ormancılık ve Orman Mühendisliği

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye

Ayteğin, A. (2026). Düzce (Melen) Havzasında Yer Alan Bazı Bitkilerde Arazi Kullanım Etkinliğine Bağlı Olarak Ağır Metal Kirliliğinin İncelenmesi (Tez No. 993306) [Doktora Tezi, Düzce Üniversitesi].