Lise öğretmenlerinin serbest zaman motivasyonları ile rekreasyonel etkinliklere katılımına engel olan faktörlerin incelenmesi (Düzce örneği)
Küçük Resim Yok
Tarih
2026
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Düzce Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Bu araştırma, Düzce ilinde görev yapan lise öğretmenlerinin serbest zaman motivasyon düzeyleri ile rekreasyonel etkinliklere katılımlarını engelleyen faktörleri incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Günümüz çalışma yaşamında öğretmenlerin yoğun iş yükü, zaman baskısı ve mesleki stres gibi nedenlerle serbest zamanlarını etkili biçimde değerlendirmekte zorlandıkları görülmektedir. Bu bağlamda, öğretmenlerin rekreasyonel etkinliklere katılımlarını etkileyen motivasyonel unsurların ve algılanan engellerin belirlenmesi, hem bireysel iyilik hâlinin hem de mesleki verimliliğin artırılması açısından önem taşımaktadır. Araştırma nicel araştırma yöntemine dayalı olarak tasarlanmış olup, çalışma grubunu Düzce ilinde görev yapan toplam 345 lise öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Boş Zaman Motivasyon Ölçeği ve Boş Zaman Engelleri Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı aracılığıyla analiz edilmiş; betimsel istatistiklerin yanı sıra t-testi, varyans analizi (ANOVA) ve korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, öğretmenlerin boş zaman engellerinin bazı demografik değişkenlere göre alt boyutlar düzeyinde farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk sayısı ve aile tipi gibi değişkenlerin boş zaman engellerinin bazı alt boyutları ve kısmen ölçeğin geneli üzerinde etkili olduğu; buna karşılık haftalık ders saati, idari görev durumu, hafta sonu çalışma durumu ve görev yapılan yer gibi değişkenlerin boş zaman engelleri üzerinde belirleyici bir etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir. Boş zaman motivasyonları açısından elde edilen bulgular, demografik değişkenlerin etkisinin çoğunlukla belirli alt boyutlarla sınırlı kaldığını ve genel motivasyon düzeyinin büyük ölçüde bireysel eğilimler doğrultusunda şekillendiğini göstermektedir. Rekreasyonel etkinliklere özellikle ailesiyle katılan öğretmenlerin engel algılarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca boş zaman motivasyonları ile boş zaman engelleri arasında anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. İçsel motivasyon boyutları olan bilmek ve başarmak ile özdeşim/içe atım düzeyleri arttıkça algılanan boş zaman engellerinin azaldığı; dışsal düzenleme ve motivasyonsuzluk düzeyleri arttıkça ise engel algısının yükseldiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular, boş zaman engellerinin yalnızca çevresel koşullardan değil, bireylerin motivasyon türlerinden de etkilendiğini göstermektedir. Sonuç olarak, öğretmenlerin boş zaman engelleri ve motivasyonlarının çok boyutlu bir yapı sergilediği; özellikle içsel motivasyonun güçlenmesinin boş zaman engellerinin azaltılmasında önemli bir rol oynadığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçları doğrultusunda, öğretmenlerin serbest zamanlarını daha verimli değerlendirebilmeleri için rekreasyon alanlarının geliştirilmesi, kurumsal desteklerin artırılması ve öğretmenlerin boş zaman farkındalığını güçlendirmeye yönelik uygulamaların yaygınlaştırılması önerilmektedir.
This study was conducted to examine the leisure time motivation levels of high school teachers working in the province of Düzce and the factors that prevent their participation in recreational activities. In today's working life, teachers are observed to experience difficulties in using their leisure time effectively due to factors such as heavy workload, time pressure, and occupational stress. In this context, identifying the motivational factors and perceived constraints affecting teachers' participation in recreational activities is of great importance in terms of enhancing both individual well-being and professional efficiency. The research was designed based on a quantitative research method, and the study group consisted of a total of 345 high school teachers working in Düzce. Data were collected using a Personal Information Form, the Leisure Motivation Scale, and the Leisure Constraints Scale. The obtained data were analyzed using the SPSS 22.0 statistical package program; in addition to descriptive statistics, t-tests, analysis of variance (ANOVA), and correlation analyses were employed. The findings of the study revealed that teachers' leisure constraints differed at the sub-dimension level according to certain demographic variables. Variables such as gender, age, marital status, number of children, and family type were found to have an effect on some sub-dimensions of leisure constraints and partially on the overall scale, whereas variables such as weekly teaching hours, administrative duty status, weekend working status, and place of assignment did not have a determining effect on leisure constraints. Regarding leisure motivation, the findings indicated that the effects of demographic variables were mostly limited to specific sub-dimensions, and that overall motivation levels were largely shaped by individual tendencies. It was observed that teachers who participated in recreational activities particularly with their families had higher levels of perceived constraints. In addition, significant relationships were found between leisure motivation and leisure constraints. As the levels of intrinsic motivation dimensions such as knowledge and accomplishment, as well as identified/introjected regulation increased, perceived leisure constraints decreased; conversely, as levels of external regulation and amotivation increased, the perception of constraints also increased. These findings indicate that leisure constraints are influenced not only by environmental conditions but also by individuals' types of motivation. In conclusion, it was determined that teachers' leisure constraints and motivations exhibit a multidimensional structure, and that strengthening intrinsic motivation plays a significant role in reducing leisure constraints. In line with the results of the study, it is recommended to develop recreational areas, increase institutional support, and expand practices aimed at enhancing teachers' awareness of leisure time in order to enable them to use their leisure time more efficiently.
This study was conducted to examine the leisure time motivation levels of high school teachers working in the province of Düzce and the factors that prevent their participation in recreational activities. In today's working life, teachers are observed to experience difficulties in using their leisure time effectively due to factors such as heavy workload, time pressure, and occupational stress. In this context, identifying the motivational factors and perceived constraints affecting teachers' participation in recreational activities is of great importance in terms of enhancing both individual well-being and professional efficiency. The research was designed based on a quantitative research method, and the study group consisted of a total of 345 high school teachers working in Düzce. Data were collected using a Personal Information Form, the Leisure Motivation Scale, and the Leisure Constraints Scale. The obtained data were analyzed using the SPSS 22.0 statistical package program; in addition to descriptive statistics, t-tests, analysis of variance (ANOVA), and correlation analyses were employed. The findings of the study revealed that teachers' leisure constraints differed at the sub-dimension level according to certain demographic variables. Variables such as gender, age, marital status, number of children, and family type were found to have an effect on some sub-dimensions of leisure constraints and partially on the overall scale, whereas variables such as weekly teaching hours, administrative duty status, weekend working status, and place of assignment did not have a determining effect on leisure constraints. Regarding leisure motivation, the findings indicated that the effects of demographic variables were mostly limited to specific sub-dimensions, and that overall motivation levels were largely shaped by individual tendencies. It was observed that teachers who participated in recreational activities particularly with their families had higher levels of perceived constraints. In addition, significant relationships were found between leisure motivation and leisure constraints. As the levels of intrinsic motivation dimensions such as knowledge and accomplishment, as well as identified/introjected regulation increased, perceived leisure constraints decreased; conversely, as levels of external regulation and amotivation increased, the perception of constraints also increased. These findings indicate that leisure constraints are influenced not only by environmental conditions but also by individuals' types of motivation. In conclusion, it was determined that teachers' leisure constraints and motivations exhibit a multidimensional structure, and that strengthening intrinsic motivation plays a significant role in reducing leisure constraints. In line with the results of the study, it is recommended to develop recreational areas, increase institutional support, and expand practices aimed at enhancing teachers' awareness of leisure time in order to enable them to use their leisure time more efficiently.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Turizm
Kaynak
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
Sayı
Künye
Çiçekel, E. (2026). Lise Öğretmenlerinin Serbest Zaman Motivasyonları İle Rekreasyonel Etkinliklere Katılımına Engel Olan Faktörlerin İncelenmesi (Düzce Örneği) (Tez No. 996699) [Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi].
