Okul yöneticilerinin görüşlerine göre öğretmenlerin işten kaçınma davranışları
| dc.contributor.advisor | Atmaca, Taner | |
| dc.contributor.author | Oslu, Ramazan | |
| dc.date.accessioned | 2026-07-01T11:25:43Z | |
| dc.date.available | 2026-07-01T11:25:43Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.department | DÜ, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı | |
| dc.description.abstract | Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin görüşlerine göre öğretmenlerin işten kaçınma davranışlarını, bu davranışların nedenlerini, fark edilme biçimlerini ve eğitim sürecine olan etkilerini ortaya koymaktır. Araştırmanın problem durumu, öğretmenlerin mesleki motivasyon eksikliği, tükenmişlik, düşük aidiyet ve adaletsizlik algısı gibi unsurların eğitim süreçlerini olumsuz yönde etkilemesi ve okul ikliminde verimliliği düşürmesi üzerine temellenmiştir. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımı ile yürütülmüş ve fenomenolojik desen kullanılmıştır. Katılımcılar, Düzce ilinde görev yapan 14 okul yöneticisinden oluşmuştur. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda dört ana tema belirlenmiştir: (1) İşten kaçınmanın tanımlanması, (2) İşten kaçınmanın nedenleri, (3) İşten kaçınmanın fark edilme biçimleri ve (4) İşten kaçınmanın etkileri. Bulgular, öğretmenlerin işten kaçınma davranışlarını genellikle görev ve sorumluluklardan kaçınma, fiziksel uzaklaşma ve pasif direniş biçimlerinde sergilediklerini göstermektedir. Bu davranışların başlıca nedenleri arasında mesleki motivasyon eksikliği, tükenmişlik, takdir edilmeme, kişisel ve psikolojik sorunlar ile görev tanımı dışındaki işleri angarya görme yer almaktadır. Okul yöneticileri, öğretmenlerin işten kaçınma davranışlarını genellikle bahane üretme, toplantılarda sessiz kalma, görevleri erteleme ve iletişimden kaçınma gibi davranışsal göstergeler üzerinden fark ettiklerini ifade etmiştir. Araştırma ayrıca işten kaçınmanın okul iklimi ve kültürünü olumsuz etkilediğini, öğretmenler arası adaletsizlik ve güvensizlik algısını artırdığını, öğrenci başarısını ve disiplinini zayıflattığını ortaya koymuştur. Özellikle derslerin aksaması, gönüllülük gerektiren etkinliklerin yapılmaması ve iş yükü dengesizlikleri, okul içi ilişkilerde çatışma, motivasyon kaybı ve soğukluk yaratmaktadır. | |
| dc.description.abstract | The purpose of this study is to reveal teachers' work avoidance behaviours, their underlying causes, the ways in which these behaviours are recognized, and their effects on the educational process, based on the views of school administrators. The research problem is grounded in the premise that factors such as lack of professional motivation, burnout, low sense of belonging, and perceived injustice among teachers negatively affect educational processes and reduce efficiency within the school climate. The study was conducted using a qualitative research approach and adopted a phenomenological design. The participants consisted of 14 school administrators working in the province of Düzce. Data were collected through semi-structured interview forms and analysed using descriptive analysis. The analysis yielded four main themes: (1) Definition of Work Avoidance, (2) Causes of Work Avoidance, (3) Recognition of Work Avoidance, and (4) Effects of Work Avoidance. The findings indicate that teachers exhibit work avoidance behaviors mainly in the form of avoiding duties and responsibilities, physical withdrawal, and passive resistance. The primary causes of these behaviours include lack of professional motivation, burnout, lack of recognition, personal and psychological problems, and perceiving tasks outside job descriptions as burdensome. School administrators stated that they recognized teachers' work avoidance behaviours mostly through behavioural indicators such as making excuses, remaining silent in meetings, postponing tasks, and avoiding communication. Furthermore, the study revealed that work avoidance behaviors negatively affect the school climate and culture, increase perceptions of injustice and distrust among teachers, and weaken student achievement and discipline. In particular, the disruption of lessons, the neglect of voluntary activities, and imbalances in workload lead to conflict, loss of motivation, and emotional distance in school relationships. | |
| dc.identifier.citation | Oslu, R. (2025). Okul Yöneticilerinin Görüşlerine Göre Öğretmenlerin İşten Kaçınma Davranışları (Tez No. 989828) [Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi]. | |
| dc.identifier.uri | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=CtwiQkYvArAb95Ufpfs_vs3AR3SWwTjhk8khPIesWlN91jqUjQul8Da7s_0raueS | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12684/22335 | |
| dc.identifier.yoktezid | 989828 | |
| dc.institutionauthor | Oslu, Ramazan | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Düzce Üniversitesi | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.snmz | KA_TEZ_20260623 | |
| dc.subject | Eğitim ve Öğretim | |
| dc.title | Okul yöneticilerinin görüşlerine göre öğretmenlerin işten kaçınma davranışları | |
| dc.title.alternative | Teachers' work avoidance behaviours according to school principals' opinions | |
| dc.type | Master Thesis |
