Üreme Haklarında İki Yüz: Özerklik ve Baskı Arasındaki Dinamikler

dc.contributor.authorKurnaz, Kaan
dc.contributor.authorÖzkan, Filiz Süzer
dc.date.accessioned2026-07-01T11:30:18Z
dc.date.available2026-07-01T11:30:18Z
dc.date.issued2026
dc.departmentDüzce Üniversitesi
dc.description.abstractÜreme özerkliği ve üreme baskısı benzer kavramlar gibi görünse de temelde birbirinden oldukça farklı, hatta çoğu zaman birbiriyle çelişen iki olgudur. Bu iki kavramı doğru bir şekilde ayırt etmek hem toplumsal hem de bireysel düzeyde üreme ile ilgili dinamikleri anlamamıza yardımcı olabilir. Üreme hakları, üreme özgürlüğü, üreme seçimi ve üreme adaleti gibi terimler etrafında şekillenen bir kavram olan üreme özerkliği; bireylerin üreme kararlarını kendi iradeleri, tercihleri ve istekleri doğrultusunda verme hakkını ifade eder. Buna karşılık üreme baskısı; kişilerarası ilişkiler düzeyinde ortaya çıkan toplumsal cinsiyete dayalı bir şiddet türüdür ve üreme özerkliğini ortadan kaldırmayı veya sınırlandırmayı hedefler. Bu yönüyle üreme baskısı, üreme özerkliğine doğrudan zıt bir kavramdır. Kadının üreme baskısı ile başa çıkabilmesi ve üreme ile ilgili konularda özgürce karar verebilmesi için üreme özerkliğine sahip olması oldukça önemlidir. Bu çalışma, uluslararası literatür çerçevesinde üreme özerkliği ile üreme baskısı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Çalışmada; üreme özerkliğinin kısıtlanmasında üreme baskısının rolü, üreme baskısının üreme özerkliği üzerindeki etkileri ile üreme özerkliğinin güçlendirilmesine ve üreme baskısının önlenmesine yönelik kapsamlı literatür bilgisine yer verilmiştir.
dc.identifier.dergipark1767423
dc.identifier.doi10.52538/iduhes.1767423
dc.identifier.endpage22
dc.identifier.issn2651-4575
dc.identifier.issue1
dc.identifier.orcid0009-0000-0204-6721
dc.identifier.orcid0000-0002-2539-8591
dc.identifier.startpage10
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.52538/iduhes.1767423
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12684/22519
dc.identifier.volume9
dc.language.isotr
dc.publisherIzmir University of Democracy
dc.relation.ispartofIzmir Democracy University Health Sciences Journal
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260623
dc.subjectÜreme Hakları
dc.subjectÜreme Sağlığı
dc.subjectKişisel Özerklik
dc.subjectKadın Sağlığı
dc.titleÜreme Haklarında İki Yüz: Özerklik ve Baskı Arasındaki Dinamikler
dc.title.alternativeThe Two Faces of Reproductive Rights: Dynamics Between Autonomy and Coercion
dc.typeReview Article

Dosyalar