Dede Korkut’un Velîliği Üzerine Tasavvufî Bir İnceleme

dc.contributor.authorKaval, Musa
dc.date.accessioned2026-07-01T11:30:21Z
dc.date.available2026-07-01T11:30:21Z
dc.date.issued2025
dc.departmentDüzce Üniversitesi
dc.description.abstractDede Korkut, destanları aracılığıyla Türk toplulukları arasında en çok tanınan şahsiyetlerden biridir. Yaşadığı döneme dair farklı fikirler ileri sürülmesine rağmen Dede Korkut’un tartışmasız bir velî olduğu kabul edilmektedir. Bu genel kabule rağmen Dede Korkut’un velîliği ile ilgili tasavvuf alanında herhangi bir çalışmanın yapılmadığı tespit edilmiştir. Halbuki velîlik, tasavvuf ilmi içerisinde manasını ve işlevini bulmuş bir nosyondur. O nedenle Dede Korkut ve tasavvufî geleneğin Türk-İslam medeniyetindeki yadsınamaz bileşkesi bu çalışmanın yapılmasına vesile olmuştur. Dede Korkut’un kerâmet gösteren, gaipten haber veren bir velî olduğu kitabının giriş kısmında belirtilmiştir. Yapılan okuma ve incelemeler sonrasında destanlar içerisinde velîliğine dair başka referanslara da rastlanmıştır. Velîliğin, tasavvufî bir kavram olması nedeniyle destanlar, tasavvufî literâtür ve kavramlar eşliğinde analiz edilerek Dede Korkut’a atfedilen bu makam ortaya konmaya çalışılmıştır. Muhteva açısından analiz edilen destanlarda işlenen temel inanç, âmel ve ahlak esasları yeni Müslümanlaşan Oğuzların yaşadıklarıyla uyum göstermektedir. Oğuzlardaki alp kültürünü erenlik terbiyesi ile kemâle erdirmek istediği görülen Dede Korkut, destanlarda üstlendiği rolüyle kadının manevî gücünü de sürece dâhil etmiştir. Aplerin, erenlik bilincine ulaşmalarında anne veya eş rolünde kendinî gösteren kadın, erkek kahramanların en büyük destekçileri olmuştur. Yapılan inceleme ve araştırmalar sonucunda kitabının mukaddimesinde belirtiliğinden çok daha fazlasıyla Dede Korkut’un mürşit bir velî olduğu sonucuna varılmıştır.
dc.identifier.dergipark1633326
dc.identifier.doi10.36362/gumus.1633326
dc.identifier.endpage1063
dc.identifier.issn1309-7423
dc.identifier.issn1309-7423
dc.identifier.issue3
dc.identifier.orcid0000-0001-8784-7762
dc.identifier.startpage1040
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.36362/gumus.1633326
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12684/22549
dc.identifier.volume16
dc.institutionauthorKaval, Musa
dc.language.isotr
dc.publisherGümüşhane Üniversitesi
dc.relation.ispartofGümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260623
dc.subjectTasavvuf
dc.subjectDede Korkut
dc.subjectVelî
dc.subjectAlp Eren
dc.subjectDestan.
dc.titleDede Korkut’un Velîliği Üzerine Tasavvufî Bir İnceleme
dc.title.alternativeA Sufi Research on the Sainthood of Dede Korkut
dc.typeArticle

Dosyalar