Krizler, Protestolar ve Siyasi Çalkantılar: Türkiye'de Risk İştahına İlişkin Bir Olay Çalışması
Küçük Resim Yok
Tarih
2026
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Giriş: Bu çalışma, Türkiye’deki başlıca ekonomik, politik, jeopolitik ve sosyal olayların yatırımcıların risk iştahını biçimlendirip biçimlendirmediğini ve piyasa tepkisinin olay türlerine göre sistematik biçimde farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmaktadır. Bu dinamiklerin anlaşılması; gelişmekte olan bir piyasa bağlamında risk-on/risk-off rejimlerinin karakterize edilmesi ve olaylara bağlı risk yönetimi ile politika tepkilerinin tasarlanması açısından önem taşımaktadır. Yöntem: 2008–2025 dönemini kapsayan ve seçilmiş olaylardan oluşan bir olay çalışması yürütülmüştür. Risk iştahı, ülke riskini (5 yıllık CDS), döviz kurunu (USD/TRY), hisse senedi getirilerini (BIST-100) ve BIST volatilitesini birleştiren eşit ağırlıklı bileşik bir endeks (TRRAI) ile ölçülmüştür. Anormal sonuçlar (i) BIST-100 için MSCI World’e dayalı piyasa modeli ve (ii) küresel risk duyarlılığını kontrol etmek amacıyla TRRAI için VIX’e dayalı anormal değişim modeli kullanılarak tahmin edilmiştir. Tepkiler farklı olay pencereleri boyunca karşılaştırılmış; ayrıca TRRAI ayrıştırılarak bileşen düzeyinde katkılar nicel olarak ortaya konmuştur. Bulgular: Küresel sistemik şoklar (ör. küresel finansal kriz ve COVID-19), özellikle daha geniş olay pencerelerinde, hem BIST-100 hem de TRRAI’de daha büyük ve daha kalıcı risk-off tepkileri üretmektedir. Yurt içi belirsizlik ile kurum- veya güvenlik- temelli şoklar (ör. protestolar, kurumsal kesintiler ve darbe girişimi) kısa pencerelerde risk iştahını anlamlı ölçüde azaltmaktadır. Buna karşılık politika rejimi değişimleri ve makroihtiyati müdahaleler büyüklük ve kalıcılık bakımından daha asimetrik etkiler sergilemektedir. Belirsizliğin çözülmesine işaret eden süreçler—seçimler gibi—genellikle daha ılımlı ve kısa dönemde daha heterojen tepkilerle ilişkilidir. Tartışma/Sonuç: Bulgular, risk-off dinamiklerinin olay türüne bağlı olarak farklı kanallar üzerinden aktarıldığını göstermektedir: Bazı dönemlerde CDS ve döviz kuru, diğerlerinde hisse senetleri belirleyici olurken; volatilite özellikle küresel şoklar sırasında daha baskın bir rol oynamaktadır.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Siyasi Bilimler, İktisat
Kaynak
Journal of Applied and Theoretical Social Sciences
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
8
Sayı
1
