Hayat bilgisi dersi doğada hayat ünitesindeki kavram yanılgılarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi

Küçük Resim Yok

Tarih

2025

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Düzce Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Bu araştırma, ilkokul 3. sınıf Hayat Bilgisi dersi kapsamında yer alan "Doğada Hayat" ünitesinde öğrencilerde gözlemlenen kavram yanılgılarının belirlenmesine yönelik olarak öğretmen görüşlerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Düzce ilinde görev yapmakta olan 22'si kadın, 13'ü erkek toplam 35 sınıf öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum analizi yöntemi ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeler sonucunda ulaşılan veriler, betimsel analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırmada, kavram yanılgısının tanımı, ortaya çıkış nedenleri, hangi dönemlerde yoğunlaştığı, daha çok hangi alt konularda gözlemlendiği ve öğrencilerin bireysel özelliklerinin (cinsiyet, kitap okuma alışkanlığı, okul öncesi eğitim alma durumu) bu sürece etkisi kapsamlı şekilde incelenmiştir. Araştırma sonucunda ulaşılan bulgulara göre, kavram yanılgılarının özellikle eğitim-öğretim yılının ilk aylarında daha yoğun şekilde gözlemlendiği, bunun öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeyleriyle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Kavram yanılgılarının özellikle doğa olayları, yönler ve doğal afetler gibi soyut kavramlarda yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Ayrıca, ön bilgi eksikliği, kitap okuma alışkanlığının yetersizliği ve görsel materyal kullanımındaki sınırlılıklar, kavram yanılgılarının ortaya çıkmasında önemli etkenler olarak öne çıkmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, cinsiyetin kavram yanılgısı oluşumunda belirleyici bir faktör olmadığı; ancak bireysel farklılıkların, çevresel etkenlerin ve öğrenme ortamlarının bu süreçte daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okul öncesi eğitimin varlığı, kavram gelişimini olumlu yönde etkileyebildiği; ancak bu etkinin, alınan eğitimin niteliğine bağlı olarak değişiklik gösterebildiği vurgulanmıştır. Araştırma sonucunda, kavram öğretiminde somutlaştırma, görsel destek, deneyimsel öğrenme ve etkileşimli öğretim yöntemlerine daha fazla yer verilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda öğretmenlerin kavram öğretimi sürecinde öğrenci merkezli ve çoklu öğrenme araçlarını içeren stratejiler benimsemeleri önerilmektedir. Anahtar Sözcükler:Kavram yanılgısı, Hayat Bilgisi dersi, Doğada Hayat ünitesi, öğretmen görüşleri, Nitel araştırma.
This study aims to analyze teachers' opinions regarding the identification of conceptual misconceptions observed among students in the "Life in Nature" unit, which is part of the 3rd-grade Life Science course in primary education. The research was conducted during the 2024–2025 academic year with a total of 35 classroom teachers (22 female and 13 male) working in Düzce province. The study employed a case study design, one of the qualitative research methods. Data were collected through a semi-structured interview form developed by the researcher. The data obtained from the interviews were analyzed using the descriptive analysis technique. The study examined in detail the definition of conceptual misconceptions, their causes, the periods during which they intensify, the subtopics in which they are most frequently observed, and the influence of students' individual characteristics (such as gender, reading habits, and preschool education background) on this process. According to the findings, conceptual misconceptions were found to occur more frequently during the early months of the academic year, which is associated with students' levels of readiness. These misconceptions were observed to be particularly concentrated in abstract concepts such as natural phenomena, directions, and natural disasters. Furthermore, lack of prior knowledge, insufficient reading habits, and limited use of visual materials were identified as major factors contributing to the emergence of misconceptions. The results also indicated that gender is not a determining factor in the formation of conceptual misconceptions; however, individual differences, environmental factors, and learning environments play a more significant role in this process. Preschool education was found to have a positive influence on conceptual development, though its impact varies depending on the quality of the education received. In conclusion, it was emphasized that concept teaching should incorporate more concretization, visual support, experiential learning, and interactive instructional methods. Therefore, it is recommended that teachers adopt student-centered strategies that include multiple learning tools during the concept-teaching process. Keywords: Conceptual misconception, Life Science course, Life in Nature unit, teachers' opinions, qualitative research.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Eğitim ve Öğretim

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye

Kara, H. (2025). Hayat Bilgisi Dersi Doğada Hayat Ünitesindeki Kavram Yanılgılarının Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi (Tez No. 981838) [Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi].