Düzce ili çeltik ekim alanlarında çeltik beyaz uç nematodu(aphelenchoides besseyi christie, 1942)'nun yaygınlığı ve morfolojik olarak tanılanması

Küçük Resim Yok

Tarih

2026

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Düzce Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Bu çalışmada, çeltik üretiminde önemli ekonomik zararlara neden olan Aphelenchoides besseyi (Çeltik Beyaz Uç Nematodu) türünün Düzce ilindeki yaygınlığının belirlenmesi ve morfolojik olarak tanılanması amaçlanmıştır. Çeltik, dünya nüfusunun yarısından fazlası için temel gıda kaynağıdır. Ancak üretim sürecinde karşılaşılan bitki paraziti nematodlar, verimliliği ciddi şekilde tehdit etmektedir. Bunlardan biri olan A. besseyi, tohumla taşınabilen yapısı nedeniyle hızlı yayılım göstermekte ve bu özelliğiyle karantina zararlısı listesine dâhil girmiştir. Çalışmada, 2024 yılının Mayıs–Ekim ayları arasında Düzce'nin farklı ilçelerinde çeltik üretim alanlarından toplanan 203 adet tohum örneği değerlendirilmiştir. Genel nematod varlığı %81 oranında tespit edilirken, A. besseyi %8,82 oranında tanımlanmış ve sadece Kaymakçı köyüne ait bir lokasyonda saptanmıştır. Bu durum, zararlının henüz sınırlı bir alanda varlık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Morfolojik analizlerde, dişi bireylerde spermateka, vulva konumu ve mucro yapısı; erkek bireylerde ise spikül uzunluğu ve kuyruk morfolojisi belirleyici karakterler olarak değerlendirilmiştir. Bu bulgular, literatürdeki tanımlarla büyük oranda örtüşmektedir. Elde edilen sonuçlar, Düzce'de A. besseyi varlığının erken evrede tespit edilmesinin, geniş çaplı yayılımı önlemek açısından kritik öneme sahip olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, moleküler tanı sistemlerinin yaygınlaştırılması ve yerel üreticilerin bilinçlendirilmesi önerilmektedir. Ayrıca, dayanıklı çeltik çeşitlerinin geliştirilmesi, sıcak su uygulamaları ile entegre mücadele stratejilerinin uygulanması da uzun vadede sürdürülebilir üretimi destekleyecektir.
In this study, it was aimed to determine the prevalence and morphological identification of Aphelenchoides besseyi (Rice White Tip Nematode), which causes significant economic losses in rice production, in Düzce province. Rice is a staple food source for more than half of the world's population; however, plant-parasitic nematodes encountered during the production process pose a serious threat to yield. One of these pests, A. besseyi, is seed-borne and exhibits rapid dissemination, and therefore has been included in quarantine pest lists. Within the scope of the study, a total of 203 seed samples collected from rice production areas in different districts of Düzce between May and October 2024 were evaluated. While the overall nematode presence was detected at a rate of 81%, A. besseyi was identified at a rate of 8.82% and was detected only in a single location belonging to Kaymakçı village. This finding indicates that the pest is currently present in a limited area. In morphological analyses, spermatheca, vulva position, and mucro structure in females, as well as spicule length and tail morphology in males, were evaluated as diagnostic characters. These findings largely coincide with descriptions reported in the literature. The results demonstrate that the early detection of A. besseyi in Düzce is of critical importance for preventing its large-scale spread. Accordingly, the widespread implementation of molecular diagnostic systems and the raising of awareness among local producers are recommended. In addition, the development of resistant rice varieties and the application of integrated management strategies, including hot water treatments, will support sustainable production in the long term.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Ziraat

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye

Taş, M. E. (2026). Düzce İli Çeltik Ekim Alanlarında Çeltik Beyaz Uç Nematodu(Aphelenchoides Besseyi Christie, 1942)'Nun Yaygınlığı Ve Morfolojik Olarak Tanılanması (Tez No. 995260) [Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi].