Alüminyum sıcak dövme prosesinde dövme sıcaklığı ve ısıl işlem parametrelerinin mikroyapı ve mekanik özelliklere etkisinin incelenmesi

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorŞen, Nuri
dc.contributor.authorGürsoy, Enes
dc.date.accessioned2026-07-01T11:25:51Z
dc.date.available2026-07-01T11:25:51Z
dc.date.issued2025
dc.departmentDÜ, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Makine Mühendisliği Anabilim Dalı
dc.description.abstractAlüminyum alaşımları, hafif yapıları, iyi işlenebilirlik özellikleri ve korozyona karşı dirençleri nedeniyle sanayide geniş bir kullanım alanına sahiptir. Bu malzemeler başta otomotiv, havacılık-uzay, ulaşım, elektronik ve imalat sanayii olmak üzere birçok sektörde yaygın olarak kullanılmaktadır. Elektroliz prosesiyle ingot (külçe) halinde üretilen alüminyum alaşımları, kullanım alanlarına göre çeşitli üretim teknikleriyle istenilen şekillere dönüştürülmektedir. Bu teknikler genel olarak ekstrüzyon, döküm, dövme, haddeleme ve yarı katı formda şekillendirme olmak üzere beş temel başlık altında toplanmaktadır. Özellikle dövme işlemi, alüminyum malzemelerde mekanik özelliklerin ve yorulma dayanımının iyileştirilmesinde en etkili yöntemlerden biri olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, 6082 alüminyum alaşımının sıcak dövme prosesi sırasında uygulanan farklı dövme sıcaklıkları ve sonrasında gerçekleştirilen ısıl işlem parametrelerinin, malzemenin mikroyapısı ve mekanik özellikleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Deneysel çalışmalarda iki farklı dövme sıcaklığında (150℃ ve 450℃) AA6082 alaşımı dövülmüş ve sonrasında sabit bir sıcaklıkta (530℃) üç farklı süre (60 dk, 90 dk ve 120 dk) boyunca çözeltiye alınmıştır. Daha sonrasında numuneler 180 ℃ sıcaklıkta 8 saat boyunca yapay yaşlandırma işlemine tabi tutulmuştur. Elde edilen ürünlerden alınan çekme testi numuneleri ile malzemelerin mekanik özellikleri incelenmiş, sertlik değerleri ve mikroyapı görüntüleri analiz edilmiştir. Ayrıca, dövme prosesinde ilk hammadde üretim yönteminin (ekstrüzyon, yatay döküm ve dikey döküm) dövme prosesi sonrasında malzemelerin mekanik özellikleri ve tane boyutlarına olan etkileri de araştırılmıştır. Yapılan çalışmalar neticesinde 150 °C'de dövülen ve T6 tipi ısıl işleme tabi tutulan numunelerin optimum mikroyapı ve mekanik özellikleri sergilediği belirlenmiştir.
dc.description.abstractAluminum alloys are widely used in industry due to their low density, good machinability, and high corrosion resistance. These materials are commonly utilized in various sectors such as automotive, aerospace, transportation, electronics, and manufacturing. Aluminum alloys, produced in ingot form through the electrolysis process, are shaped into desired geometries using different manufacturing techniques depending on their intended application. These techniques are generally classified into five main categories: extrusion, casting, forging, rolling, and semi-solid forming. Among these, forging stands out as one of the most effective methods for enhancing the mechanical properties and fatigue resistance of aluminum materials. In this study, the effects of different forging temperatures and subsequent heat treatment parameters on the microstructure and mechanical properties of 6082 aluminum alloy were investigated. Experimental work involved forging the AA6082 alloy at two different temperatures (150 °C and 450 °C), followed by solution treatment at a constant temperature of 530 °C for three different durations (60, 90, and 120 minutes). The samples were then subjected to artificial aging at 180 °C for 8 hours. Tensile tests were conducted on specimens prepared from the forged products to evaluate their mechanical properties, and hardness measurements and microstructural analyses were also carried out. Additionally, the influence of the initial semi-product manufacturing method (extrusion, horizontal casting, and vertical casting) on the mechanical properties and grain size of the material after the forging process was examined. As a result of the study, it was determined that the specimens forged at 150 °C and subjected to T6-type heat treatment exhibited the most favorable combination of microstructural and mechanical properties.
dc.identifier.citationGürsoy, E. (2025). Alüminyum Sıcak Dövme Prosesinde Dövme Sıcaklığı Ve Isıl İşlem Parametrelerinin Mikroyapı Ve Mekanik Özelliklere Etkisinin İncelenmesi (Tez No. 961491) [Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi].
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=ftqJzTasnJUH9hg-S5861iw0dm4-BsAmXYLxDGzSyCumHqMLFkfAGL08CR-5CLZJ
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12684/22409
dc.identifier.yoktezid961491
dc.institutionauthorGürsoy, Enes
dc.language.isotr
dc.publisherDüzce Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260623
dc.subjectMakine Mühendisliği
dc.titleAlüminyum sıcak dövme prosesinde dövme sıcaklığı ve ısıl işlem parametrelerinin mikroyapı ve mekanik özelliklere etkisinin incelenmesi
dc.title.alternativeInvestigation of the effect of forging temperature and heat treatment parameters on microstructure and mechanical properties in aluminum hot forging process
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Koleksiyon

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tez Koleksiyonu