Osmanlı Taşrasında (Erzurum, Van ve Bitlis) Darülmualliminlerin Müfettiş Raporlarına Yansıyan Sorunları (1911-1912)

Küçük Resim Yok

Tarih

2026

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Ege University

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Bu araştırmanın amacı, Osmanlı taşrasında yer alan Erzurum, Van ve Bitlis Darülmualliminleri’nin [öğretmen okullarının] işleyişini ve karşılaştıkları sorunları 1911-1912 yıllarına ait müfettiş raporları üzerinden incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş, yöntem olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. Veriler, Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi’nde bulunan ve Maarif Nezareti’ne sunulan resmî raporlardan elde edilmiştir. Analiz sonucunda beş tema ortaya çıkmıştır: fizikî koşullar ve coğrafî engeller, öğretmen yetersizliği ve maaş politikaları, yönetsel ve kurumsal zaaflar, gayrimüslim okulların rekabeti ve çözüm önerileri. Bulgular, taşrada eğitim kurumlarının yetersiz mekânsal altyapı, sert iklim koşulları, malî teşviklerin eksikliği, nitelikli öğretmen teminindeki zorluklar ve yönetimsel zaaflar nedeniyle işlevsizleştiğini göstermektedir. Ayrıca Ermeni cemaatinin açtığı okulların daha cazip bir alternatif haline gelmesi, devlet okullarının meşruiyet ve itibar kaybına uğradığını ortaya koymuştur. Müfettiş raporları, Osmanlı taşrasında eğitim modernleşmesinin fizikî ve malî kısıtlarla birlikte aynı zamanda yönetsel sorunlar ve cemaat okullarının rekabetiyle de sınandığını göstermektedir. Raporlarda dile getirilen çözüm önerileri ise dönemin taşra maarifinin yalnızca sorunlarıyla değil, aynı zamanda sahaya dayalı çözüm üretme kapasitesiyle de dikkate değer olduğunu ortaya koymaktadır.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Darülmuallimin, Eğitim denetimi, Eğitimde modernleşme, Öğretmen yetiştirme

Kaynak

Ege Eğitim Dergisi

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

27

Sayı

1

Künye