Aile Yaşam Döngüsünde Din Olgusu: Carter ve Mcgoldrick Teorisinden Hareketle Yeni Bir Model Önerisi
Küçük Resim Yok
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Kahramanmaras Sutcu Imam University
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Aile yaşam döngüsü, ailenin zaman içinde geçirdiği gelişim süreçlerinin evreler olarak ifade edilmesidir. Bu döngü fertlerin aileden ayrılması ile başlayarak, aile üyelerinin yaşamındaki kritik kararlar ve dönemler ile gelişen bir süreç oluşturur. Sürecin evreleri Carter ve McGoldrick’in altı aşamalı sınıflandırmasına göre bekar genç yetişkin, yeni evli çift, küçük çocuklu aile, büyük çocuklu (ergen) aile ve çocukların aileden ayrılması, ileri yaşta aile emeklilik ve yaşlılıktır. Bu teori, ailenin genişleme ve daralması üzerinden aile yaşam döngüsündeki evrelerin ve evrelerdeki fertlerin psikolojik yönünü vurgulamaktadır. Bu yönüyle diğer aile yaşam döngülerinden ayrılmaktadır. Ancak, insan psikolojisine etki eden asli faktörlerden birinin de dini inançlar olduğu düşünüldüğünde aile yaşam döngüsünü din olgusu olmaksızın incelemek eksik kalacaktır. Literatürde bu konuda yapılmış çalışmalara rastlanmamaktadır. Dolayısıyla, bu yönüyle özgün olan çalışma en temelde aile yaşam döngüsünü din olgusu üzerinden tahlil etmeyi amaçlamaktadır. Din faktörüyle sürecin nasıl işleyeceğinin ve fertlerdeki psikolojik değişimlerin analizi hedeflenmektedir. Bu bağlamda üç aşamalı bir aile yaşam döngüsü oluşturulmaktadır. Bu döngünün evreleri “insanın ailede inşası”, “insanın aileyi inşası” ve “ailenin toplumu inşası” olarak ifade edilmektedir. İnsanın ailede inşası evresinde; kişinin dünyaya geldiği ailedeki ebeveynlerinin ya da temel bakıcısının dini eğilimlerinin kişilerin bilişsel, duygusal, davranışsal ve ahlaki gelişim süreçlerine etkisine, kişilerin aile içi rollerini nasıl algıladığına ve kazandığına, dini inançların evlilik yeterliliği oluşumundaki yerine değinilmektedir. İnsanın aileyi inşası evresinde dinlerin; evlilik kurumuna, eşler arası iletişime ve çocuk sahibi olmaya yaklaşımı ele alınmaktadır. Aynı zamanda ilk çocukluk dönemi ve ergenlikte çocukla yaşanacak sorunlarda dini motivasyon kaynaklarına bakılmaktadır. Ailenin toplumu inşası evresinde ise din olgusunun, değer aktarımındaki yerine, ailenin bireyden hareketle toplumsal ve kültürel aktarım işlevi üzerinde durulmaktadır. Carter ve McGoldrick’in teorisiyle karşılaştırmalı olarak yapılan analizde; aile yaşam döngüsünün evreleri aile üye sayısına göre sınıflandırmaktan ziyade insanı merkeze alarak süreç yeniden kurgulanmaktadır. Sürecin her evresine insanın dini-psikolojik dönüşümleri incelenmektedir. Araştırmada, nitel yöntem çerçevesinde doküman incelemesi tekniği kullanılmış; elde edilen veriler sistematik bir biçimde betimsel içerik analizi kapsamında analiz edilmiştir. Yeni dünya düzeninde din olgusu üzerinden aile yaşam döngüsünün yeniden şekillendirilmesi ve ailenin yeniden tanımlanması açısından önemli bir çalışmadır. Sonuç olarak, aile yaşam döngüsünün din kavramı üzerinden oluşturulmasının ailenin işlev ve fonksiyonlarının doğru tanımlanması, alana kesintisiz bir model sunması ve yaşanan döngünün işleyişinin daha gerçekçi izahı için önemli olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Din Psikolojisi, Aile Yaşam Döngüsü, Din, Aile, Çocuk
Kaynak
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
Sayı
46
