Sultan Abdülaziz Devrinde Tersane-İ Âmire’ye Demir Tedariki Meselesine Dair İki Layiha Etrafında Yapılan Müzakereler

Küçük Resim Yok

Tarih

2025

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Kütahya Dumlupinar University

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Zırhlı gemi çağına girmeye çalışan Osmanlı Devleti, Abdülaziz zamanında bu yeni gemi tiplerini İngiltere’ye sipariş vermenin yanında kendi imkânlarıyla zırhlı gemiler inşa etme düşüncesindeydi. Bu amacı açıkça belli eden bürokrasi zırhlı gemi inşası için tersanenin ihtiyaç duyacağı demir madeninde dışa bağımlı kalmamak, kendi öz imkânlarıyla demiri temin edip dışa bağımlılıktan da kurtulmayı hedefliyordu. Devlet bu amaçla 1864 ve 1867’de sırayla Samakov ve Bosna demir madenlerindeki miktarı öğrenmek ve bu demirin İstanbul’a nakli imkânlarını araştırmak için görevlilere iki layiha hazırlatmıştır. Ardından bu layihalar üzerinden Osmanlı bürokrasisi uzun uzun müzakerelere girişmiş ve neticesinde demir madenlerinin İstanbul’a naklinin hayli pahalı olacağı ve bu nedenle de şimdilik vazgeçilmesi sonucuna ulaşılmıştır. Layihalar etrafında yürütülen tersaneye demir ihtiyacı ve demir madenleri tartışması Osmanlı Devleti’nin bir sanayileşememe sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu makale sözkonusu layihalar çerçevesinde Sultan Abdülaziz döneminde donanmaya demir tedariki ve Osmanlı bürokrasinin bu konudaki politikasını incelemeye yöneliktir.
The Ottoman Empire, which was trying to enter the era of armoured ships, considered building armoured ships with its own resources, in addition to ordering these new types of ships from England during the reign of Sultan Abdülaziz. The bureaucracy that articulated this goal was determined to avoid dependence on foreign iron ore, which the shipyard would need to build armoured ships, and to eliminate foreign dependence by supplying iron from its own resources. To this end, the state commissioned two layihas in 1864 and 1867 to determine the amount of iron in the mines of Samakov and Bosnia and to study the possibilities of transporting this iron to Istanbul. The Ottoman bureaucracy then engaged in lengthy negotiations on the basis of these layihas and concluded that transporting the iron mines to Istanbul would be very expensive and should be abandoned for the time being. The need for iron for the shipyards and the debate over the layihas emerged as a problem of industrialisation in the Ottoman Empire. The aim of this article is to examine the supply of iron to the navy during the reign of Sultan Abdülaziz and the policy of the Ottoman bureaucracy on this issue within the framework of these layihas.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Sultan Abdülaziz|Zırhlı gemiler|Demir madeni|Samakov|Tersâne-i Âmire|Sultan Abdulaziz|Armoured ships|Iron mine|Samakov|Tersâne-i Âmire.

Kaynak

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

83

Künye