Zihinsel yetersizliği olan bireylere doğrudan öğretim ile deprem güvenlik becerileri öğretiminin etkililiği
Küçük Resim Yok
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Düzce Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Deprem gibi ani gelişen doğal afetlerde doğru davranış stratejilerinin bilinmesi ve uygulanması, hayatta kalmak için kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda, hayat üçgeni kurma ve acil toplanma alanına gitme gibi temel güvenlik becerilerinin bireylere kazandırılması hayati bir zorunluluk taşımaktadır. Zihinsel yetersizliği olan bireylerde bu becerilerin edinimi, bilişsel sınırlılıklar nedeniyle daha da kritik hal almaktadır. Açık ve yapılandırılmış rehberlik sağlayan doğrudan öğretim yöntemi, karmaşık davranışları daha yönetilebilir adımlara bölerek öğretme sürecini desteklemekte; tekrar, pekiştirme ve açık modellemeye olanak tanımaktadır. Bu araştırmada, zihinsel yetersizliği olan öğrencilere deprem güvenlik becerilerinin doğrudan öğretim yöntemi ile öğretiminin etkililiği incelenmiştir. Araştırma, tek-denekli deneysel araştırma yöntemlerinden katılımcılar arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli ile desenlenmiştir. Çalışma, Düzce il merkezinde bulunan bir devlet ortaokulundaki özel eğitim sınıflarında eğitimlerine devam eden, 12-14 yaş aralığında, hafif düzey zihinsel yetersizlik tanısı almış biri kız ikisi erkek üç katılımcı ile yürütülmüştür. Katılımcılar; öğretmen ve velilerin gözlemleri ile araştırmacı tarafından hazırlanan ön koşul beceri ölçme formu doğrultusunda belirlenmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen veri kayıt ve sosyal geçerlik formları ile toplanmış; grafiksel analiz ve betimsel analiz yöntemleriyle çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular, alanyazındaki ilgili çalışmalarla karşılaştırılmıştır. Ayrıca öğretim sürecinin etkililiğini daha güçlü biçimde değerlendirmek amacıyla Tau-U etki büyüklüğü analizi uygulanmış; elde edilen değerler tüm katılımcılar için 1.00 olarak bulunarak müdahalenin istatistiksel olarak da çok güçlü bir etki yarattığını ortaya koymuştur. Sonuçlar, doğrudan öğretim yönteminin deprem güvenlik becerilerinin öğretiminde etkili olduğunu; katılımcıların 1., 3. ve 4. haftalarda bu becerileri ortalama %93,64 oranında koruduğunu ve farklı ortamlarda ortalama %92,86 oranında genelleyebildiklerini göstermektedir. Gelecek araştırmalarda farklı öğretim yöntemlerinin etkililiğinin karşılaştırılması, farklı yetersizlik gruplarına yönelik çalışmaların yapılması, öğretilecek beceri kapsamının genişletilerek araştırmaların tasarlanması ve tipik gelişim gösteren bireylerle karşılaştırmalı çalışmalar yürütülmesi önerilmektedir.
Knowledge and implementation of correct behavioral strategies during sudden natural disasters such as earthquakes are critical for survival. In this context, equipping individuals with fundamental safety skills-such as creating a life triangle and moving to an emergency assembly area-is a vital necessity. For individuals with intellectual disabilities, the acquisition of these skills becomes even more critical due to cognitive limitations. The direct instruction method, which provides clear and structured guidance, supports the teaching process by breaking down complex behaviors into manageable steps, while allowing for repetition, reinforcement, and explicit modeling. This study examined the effectiveness of teaching earthquake safety skills to students with intellectual disabilities using the direct instruction method. The research employed a multiple probe design across participants, a single-subject experimental research method. The study was conducted with three participants (one female, two males) aged 12–14 years with mild intellectual disabilities, enrolled in special education classrooms at a public middle school in Düzce province. Participants were selected based on teacher/parent observations and a prerequisite skills assessment form developed by the researcher. Data were collected using researcher-developed data recording and social validity forms, then analyzed via graphical and descriptive analysis methods. Findings were compared with relevant literature. Additionally, Tau-U effect size analysis was conducted to evaluate the effectiveness of the instruction more robustly. The analysis yielded a Tau-U value of 1.00 for all participants, demonstrating a statistically significant and highly robust intervention effect. Results indicate that the direct instruction method was effective in teaching earthquake safety skills. Participants maintained these skills at an average rate of 93.64% at Weeks 1, 3, and 4, and generalized them across different settings with an average rate of 92.86%. Future research should compare the efficacy of alternative teaching methods, extend studies to other disability groups, expand the scope of target skills, and conduct comparative studies with typically developing individuals.
Knowledge and implementation of correct behavioral strategies during sudden natural disasters such as earthquakes are critical for survival. In this context, equipping individuals with fundamental safety skills-such as creating a life triangle and moving to an emergency assembly area-is a vital necessity. For individuals with intellectual disabilities, the acquisition of these skills becomes even more critical due to cognitive limitations. The direct instruction method, which provides clear and structured guidance, supports the teaching process by breaking down complex behaviors into manageable steps, while allowing for repetition, reinforcement, and explicit modeling. This study examined the effectiveness of teaching earthquake safety skills to students with intellectual disabilities using the direct instruction method. The research employed a multiple probe design across participants, a single-subject experimental research method. The study was conducted with three participants (one female, two males) aged 12–14 years with mild intellectual disabilities, enrolled in special education classrooms at a public middle school in Düzce province. Participants were selected based on teacher/parent observations and a prerequisite skills assessment form developed by the researcher. Data were collected using researcher-developed data recording and social validity forms, then analyzed via graphical and descriptive analysis methods. Findings were compared with relevant literature. Additionally, Tau-U effect size analysis was conducted to evaluate the effectiveness of the instruction more robustly. The analysis yielded a Tau-U value of 1.00 for all participants, demonstrating a statistically significant and highly robust intervention effect. Results indicate that the direct instruction method was effective in teaching earthquake safety skills. Participants maintained these skills at an average rate of 93.64% at Weeks 1, 3, and 4, and generalized them across different settings with an average rate of 92.86%. Future research should compare the efficacy of alternative teaching methods, extend studies to other disability groups, expand the scope of target skills, and conduct comparative studies with typically developing individuals.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Eğitim ve Öğretim
Kaynak
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
Sayı
Künye
Erol, O. (2025). Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylere Doğrudan Öğretim İle Deprem Güvenlik Becerileri Öğretiminin Etkililiği (Tez No. 961003) [Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi].
