Tarihsel Kalkınma Patikası ve İnsani Gelişim: Kazakistan’da Ekonomik Büyümenin Belirleyicileri Üzerine Bir ARDL Analizi
Küçük Resim Yok
Tarih
2026
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Kütahya Dumlupinar University
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Bu çalışma, Kazakistan’ın tarihsel kalkınma patikasını ve bağımsızlık sonrası dönemde insani gelişim göstergelerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisini birlikte incelemektedir. Çalışmanın temel araştırma sorusu, tarihsel olarak sömürgecilik, merkezî planlama ve piyasa ekonomisine geçiş gibi kırılmalar yaşayan Kazakistan’da eğitim ve sağlık göstergelerinin kişi başına gelir üzerindeki uzun dönemli etkisinin nasıl şekillendiğidir. Bu çerçevede çalışma, doğal kaynak temelli büyümenin tek başına sürdürülebilir ve kapsayıcı bir kalkınma üretmeye yetmediğini; beşerî sermayeyi güçlendiren insani gelişim göstergelerinin büyümenin niteliğini belirleyen temel unsurlar olduğunu ileri sürmektedir. 1917 Ekim Devrimi’nden Sovyet dönemine ve 1991 sonrası yeniden yapılanma sürecine uzanan tarihsel arka plan değerlendirildikten sonra, 1994-2024 dönemine ait kişi başına gelir, ortalama okula gitme yılı ve doğumda yaşam beklentisi verileri ARDL yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, doğumda yaşam beklentisi ile ortalama okul yılı değişkenlerinin kişi başına gelir üzerinde uzun dönemli, pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Özellikle eğitim değişkeninin katsayısının daha yüksek olması, Kazakistan’da sürdürülebilir kalkınma açısından beşerî sermaye yatırımlarının stratejik önemini ortaya koymaktadır.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Kazakistan, Tarih, Ekonomi, Kalkınma, İnsani Gelişim
Kaynak
Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
Sayı
89
