Türkiye Aksaray’da Nohut Yetiştirilen Dört Alanda Toprak Nematod Topluluklarının Analizi

dc.contributor.authorYılmaz, Ayşenur
dc.contributor.authorSaraçoğlu, Yasemin
dc.contributor.authorÇakmak, Taylan
dc.contributor.authorGözel, Uğur
dc.date.accessioned2025-03-24T19:47:12Z
dc.date.available2025-03-24T19:47:12Z
dc.date.issued2025
dc.departmentDüzce Üniversitesi
dc.description.abstractToprak nematod topluluklarının, kompozisyonları, ekolojik işlevleri ve toprak sağlığı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Nohut, azot bağlayıcı bir ürün olarak sürdürülebilir tarımda hayati rol oynamakta, toprak sağlığını desteklemekte ve kırsal alanlarda ekonomik faydalar sağlamaktadır. Ancak kök-ur ve lezyon nematodları gibi bitki paraziti türleri içeren toprak nematodları, kök sistemine zarar vererek nohut verimi için risk oluşturmakta ve bu nedenle etkili yönetim stratejilerini zorunlu kılmaktadır. Bu araştırmanın analizleri Mayıs-Aralık 2023 tarihlerinde Düzce Üniversitesi Nematoloji Laboratuvarında yürütülmüştür. Aksaray iline ait dört lokasyondan (Akgüüu, Bağınbaşı, Camili ve Göllü) toprak örnekleri toplanmış ve nematodları topraktan elde etmek için Baermann huni tekniği kullanılmıştır. Nematodların tanılanması ve ekolojik parametre analizleri, ışık mikroskobu ve yapılandırılmış bir taksonomik teşhis anahtarı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma, nematodları beslenme davranışlarına göre kategorize etmiş ve lokasyonlar arasında farklı profiller göstermiştir: Akgülü’de bakteriovor nematodlar baskınken, Bağınbaşı’nda bitki-parazit nematodların daha yüksek oranda bulunduğu ve bu durumun toprak biyoçeşitliliği açısından zorluklar oluşturabileceği görülmüştür. Toprak besin ağlarının analizi, Akgülü’de stres altında bir ekosistemi, Bağınbaşı’nda ise daha zengin ve yapısal olarak düzenlenmiş bir toprak yapısını göstermiştir; bu durum, daha yüksek zenginleşme ve yapı indeks değerleri ile ortaya konmuştur. Bu modeller, toprak yönetiminin nematod toplulukları üzerindeki etkilerini vurgulamakta ve biyoçeşitliliğin toprak sağlığı ve nohut verimliliği ile doğrudan bağlantılı olduğunu göstermektedir. Bulgular, nematodların etkilerini azaltmak için ürün rotasyonu ve dayanıklı nohut çeşitleri de dahil olmak üzere entegre zararlı yönetiminin gerekli olduğunu vurgulamaktadır. Çalışma, Aksaray ilindeki bazı nohut ekilmiş alanlardaki nematod kaynaklı toprak dinamikleri hakkında fikir vermekte ve özellikle sürdürülebilir nohut yetiştiriciliği için farklı agroekosistemlerde nematod etkileri üzerine daha fazla araştırma yapılması gerekliliğini vurgulamaktadır.
dc.description.abstractThis study investigates soil nematode communities in four distinct chickpea cultivation areas in Aksaray, Türkiye, to understand their composition, ecological functions, and impact on soil health. Chickpeas, as the nitrogen-fixing crop, play a vital role in sustainable agriculture, supporting soil health and providing economic benefits in rural areas. Soil nematodes, however, including plant-parasitic types like root-knot and lesion nematodes, pose risks to chickpea yield by damaging root systems, thus necessitating effective management strategies. The research took place from May to December 2023 at Düzce University’s Nematology Laboratory. Soil samples from four locations (Akgülü, Bağınbaşı, Camili and Göllü) in Aksaray were collected and using the Baermann funnel technique nematodes were exracted. Nematode identification and ecological parameter analyses used for nematode-based biological monitoring were conducted with light microscopy and structured taxonomic keys. The study grouped the nematodes based on feeding behaviors, showing distinct profiles across locations: bacterivores dominated in Akgülü, while Bağınbaşı had a higher prevalence of plant-parasitic nematodes, suggesting soil biodiversity challenges. Analysis of soil food webs indicated a stressed ecosystem in Akgülü and enriched, structured soil in Bağınbaşı, as shown by higher enrichment and structure index values. These patterns highlight the effects of soil management on nematode communities, with biodiversity directly linked to soil health and chickpea productivity. Findings emphasize that integrated pest management, including crop rotation and resistant chickpea varieties, is essential to mitigate the effects of nematodes. The study provides insights into nematode-driven soil dynamics and underscores the need for further research on nematode impacts in various agroecosystems, particularly for sustainable chickpea cultivation.
dc.identifier.doi10.18016/ksutarimdoga.vi.1577590
dc.identifier.endpage190
dc.identifier.issn2619-9149
dc.identifier.issue1
dc.identifier.startpage182
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1577590
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12684/18558
dc.identifier.volume28
dc.language.isoen
dc.publisherKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
dc.relation.ispartofKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20250324
dc.subjectTopluluk analizi|Ekoloji|Nematod çeşitliliği|Community analysis|Ecology|Nematode diversity
dc.titleTürkiye Aksaray’da Nohut Yetiştirilen Dört Alanda Toprak Nematod Topluluklarının Analizi
dc.title.alternativeSoil Nematode Community Analysis of Four Chickpea Cultivated Areas in Aksaray, Türkiye
dc.typeArticle

Dosyalar