Çalınan Dikkat: Bilişsel Kapitalizm Çağında Dikkat Ekonomisinin Eleştirel Bir Okuması

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.authorDüzenli, Furkan
dc.date.accessioned2026-07-01T11:30:36Z
dc.date.available2026-07-01T11:30:36Z
dc.date.issued2025
dc.departmentDüzce Üniversitesi
dc.description.abstractBu inceleme, Johann Hari’nin Çalınan Dikkat (2022) adlı eserini, dikkat ekonomisinin politik ekonomisi ve bilişsel kapitalizm bağlamında eleştirel bir süzgeçten geçirmektedir. Çalışma, Hari’nin dikkat krizini bireysel bir irade sorunu veya psikolojik bir yetersizlik olmaktan çıkarıp, Shoshana Zuboff’un "gözetim kapitalizmi" kavramı ekseninde sistemsel bir "mülksüzleştirme" süreci olarak tanımlamasını merkeze alır. Eserin, Lauren Berlant’tan ödünç aldığı "Zalim İyimserlik" kavramıyla, yapısal sorunlara karşı sunulan bireysel "dijital detoks" önerilerinin yetersizliğini vurgulaması, kitabın en güçlü sosyo-ekonomik eleştirisi olarak değerlendirilmektedir. Kritik, Hari’nin gazetecilik anlatısı ile akademik literatürü sentezleyen "melez" metodolojisini hem bir avantaj hem de epistemolojik bir risk alanı olarak tartışır. Yazarın konuyu nörobilimden ekolojiye uzanan holistik bir spektrumda ele alması takdir edilse de; bilimsel verilerin kullanımındaki seçicilik, ampirik belirsizliklerin kesin yargılar gibi sunulması ve "teknolojik determinizm" tuzağına düşülerek kullanıcı failliğinin göz ardı edilmesi temel eksiklikler olarak saptanır. Özellikle DEHB konusundaki yaklaşımının, nöroçeşitlilik paradigmasını ihmal ederek indirgemeci ve medikalize edici bir tutum sergilediği eleştirisi getirilmektedir. Sonuç olarak bu inceleme, Çalınan Dikkat’i klasik bir bilimsel monografiden ziyade, dikkat krizini kolektif bir hak mücadelesine dönüştürmeyi amaçlayan politik bir manifesto olarak konumlandırır. Kitap, metodolojik boşluklarına ve ütopik reform önerilerine rağmen, neoliberal öznellik inşasını ve dikkatin metalaşmasını sorgulamak isteyen okuyucular için provokatif ve zihin açıcı bir giriş metni niteliğindedir.
dc.identifier.dergipark1850044
dc.identifier.endpage102
dc.identifier.issn2980-1311
dc.identifier.issn3023-4239
dc.identifier.issue2
dc.identifier.orcid0000-0001-7044-3403
dc.identifier.startpage93
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12684/22697
dc.identifier.volume3
dc.institutionauthorDüzenli, Furkan
dc.language.isotr
dc.publisherBilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
dc.relation.ispartofBilgi Teknolojileri ve İletişim Dergisi
dc.relation.publicationcategoryDiğer
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260623
dc.subjectÇalınan Dikkat
dc.subjectDikkat Ekonomisi
dc.subjectZalim İyimserlik
dc.subjectGözetim Kapitalizmi
dc.titleÇalınan Dikkat: Bilişsel Kapitalizm Çağında Dikkat Ekonomisinin Eleştirel Bir Okuması
dc.title.alternativeStolen Focus: A Critical Reading of the Attention Economy in the Age of Cognitive Capitalism
dc.typeBook Review

Dosyalar

Koleksiyon

Öksüz Yayınlar Koleksiyonu