Banka Kârlılığının Belirleyicileri: Banka İçi Dinamikler ve Makroekonomik Etkiler

Küçük Resim Yok

Tarih

2026

Yazarlar

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Ahmet Arif EREN

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

<p>Bu çalışma, Türkiye bankacılık sektöründe kârlılığın belirleyicilerini 2010M01–2025M11 dönemine ait aylık sektör düzeyi veriler kullanarak incelemektedir. Banka kârlılığı göstergeleri olarak aktif kârlılığı (ROA) ve özkaynak kârlılığı (ROE) bağımlı değişken olarak ele alınmıştır. Açıklayıcı değişkenler banka içi faktörler (operasyonel verimlilik, banka büyüklüğü, zorunlu karşılık oranı, net faiz marjı, kredi portföyü büyüklüğü, sermaye yeterlilik oranı ve takipteki krediler oranı) ile makroekonomik faktörlerden (sanayi üretimi, para arzı büyümesi, enflasyon, döviz kuru ve ülke risk primi) oluşturulmuştur. Pandemi etkisini kontrol etmek amacıyla 2020M03–2021M06 dönemini kapsayan COVID kukla değişkeni modellere dâhil edilmiştir. Analizde, değişkenlerin bütünleşme derecelerinin karışık olması nedeniyle ARDL sınır testi yaklaşımı kullanılmış; uzun dönem ilişkiler doğrulandıktan sonra uzun dönem katsayıları ve hata düzeltme modeli (ECM) çerçevesinde kısa dönem dinamikler tahmin edilmiştir. Bulgular, ROA ve ROE’nin hem uzun hem kısa dönemde operasyonel verimlilik ve takipteki krediler oranından negatif; net faiz marjı, banka büyüklüğü ve sermaye yeterlilik oranından pozitif yönde etkilendiğini göstermektedir. Makroekonomik tarafta sanayi üretimi kârlılığı artırırken, enflasyon, döviz kuru ve CDS primindeki artışlar kârlılığı azaltmaktadır. COVID dönemi her iki kârlılık göstergesi üzerinde anlamlı ve negatif etki yaratmaktadır. Bu çalışmanın özgün katkısı, Türkiye bankacılık sektörüne ait aylık verilerle banka içi ve makroekonomik belirleyicileri aynı çerçevede ele alarak ROA ve ROE için kısa ve uzun dönem etkileri birlikte incelemesidir.</p>

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Banka Kârlılığı, ARDL Sınır Testi, Hata Düzeltme Modeli

Kaynak

Fiscaoeconomia

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

10

Sayı

2

Künye