Okul müdürlerinin kullandıkları güç kaynakları ile öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık algıları arasındaki ilişki
Küçük Resim Yok
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Düzce Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Araştırma, okul müdürlerinin kullandıkları güç kaynakları ile öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık algıları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni, 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılında Düzce ili Merkez ilçesinde görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Bu araştırmada veriler, öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışlarını belirlemek amacıyla Polat (2007) tarafından geliştirilen "Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği", okul yöneticilerinin kullandıkları güç kaynaklarına ilişkin algılarını belirlemek amacıyla ise Altınkurt ve Yılmaz (2012) tarafından geliştirilen "Okullarda Örgütsel Güç Kaynakları Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler, betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA ve Pearson korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Anlamlı farkların tespitinde Tukey testi uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, öğretmenlerin en yüksek algıya sahip oldukları güç kaynağının uzmanlık gücü, en düşük algıya sahip oldukları kaynağın ise zorlayıcı güç olduğu belirlenmiştir. Örgütsel vatandaşlık davranışı düzeyleri genel olarak "kararsızım" düzeyinde bulunmuş; alt boyutlar arasında en yüksek ortalamanın sivil erdem, en düşüğünün ise yardımlaşma boyutuna ait olduğu görülmüştür. Ayrıca, demografik faktörlerin (cinsiyet, medeni durum, kıdem, okul türü, görev süresi ve mezuniyet durumu) öğretmenlerin güç algıları ve örgütsel vatandaşlık davranışları üzerinde farklı etkiler yarattığı sonucuna ulaşılmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre, öğretmenlerin güç algıları ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bu ilişkiler içerisinde en yüksek düzey karizmatik güç algısında, en düşük düzey ise zorlayıcı güç algısında tespit edilmiştir. Regresyon analizleri sonucunda ise yalnızca zorlayıcı gücün örgütsel vatandaşlık davranışlarını ve özellikle yardımlaşma ile sivil erdem alt boyutlarını anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır. Diğer güç kaynaklarının yordayıcılığı istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Sonuçlara göre, okul müdürlerinin kullandıkları güç kaynaklarının öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerinde etkili olduğu, bu etkinin ise güç kaynağının türüne göre değiştiği belirlenmiştir. Ortaya çıkan bu sonuçlara göre, okul müdürlerinin kullandıkları örgütsel güç kaynaklarının öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerinde etkili olduğu, bu etkinin ise güç kaynağının türüne göre değiştiği belirlenmiştir. Bu sonuçlara ilişkin uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
The study examines the relationship between the power sources used by school principals and teachers' perceptions of organizational citizenship. The study was conducted using the correlational survey model, one of the quantitative research methods. The population of the study consists of teachers working in the Central District of Düzce Province during the 2023-2024 academic year. In this study, data were collected using the "Organizational Citizenship Behavior Scale" developed by Polat (2007) to determine teachers' organizational citizenship behaviors, and the "Organizational Power Resources Scale in Schools" developed by Altınkurt and Yılmaz (2012) to determine school administrators' perceptions of the power resources they use. The obtained data were evaluated using descriptive statistics, t-test, ANOVA, and Pearson correlation analysis. The Tukey test was applied to identify significant differences. The results of the analysis revealed that the power source with which teachers had the highest perception was expertise power, while the source with the lowest perception was coercive power. Organizational citizenship behavior levels were generally found to be at the "undecided" level; among the sub-dimensions, the highest average was found in the civic virtue dimension, while the lowest was in the cooperation dimension. Additionally, it was concluded that demographic factors (gender, marital status, seniority, school type, length of service, and graduation status) had different effects on teachers' perceptions of power and organizational citizenship behavior. According to the results of the correlation analysis, positive and significant relationships were found between teachers' perceptions of power and organizational citizenship behavior. Among these relationships, the highest level was found in charismatic power perceptions, while the lowest level was found in coercive power perceptions. Regression analyses revealed that only coercive power significantly predicted organizational citizenship behaviors, particularly the subdimensions of helping and civic virtue. The predictive power of other power sources was not found to be statistically significant. According to the results, the power sources used by school principals are effective on teachers' organizational citizenship behaviors, and this effect varies depending on the type of power source. Based on these findings, it was determined that the organizational power sources used by school principals are effective on teachers' organizational citizenship behaviors, and that this effect varies depending on the type of power source. Recommendations were made to practitioners and researchers regarding these findings.
The study examines the relationship between the power sources used by school principals and teachers' perceptions of organizational citizenship. The study was conducted using the correlational survey model, one of the quantitative research methods. The population of the study consists of teachers working in the Central District of Düzce Province during the 2023-2024 academic year. In this study, data were collected using the "Organizational Citizenship Behavior Scale" developed by Polat (2007) to determine teachers' organizational citizenship behaviors, and the "Organizational Power Resources Scale in Schools" developed by Altınkurt and Yılmaz (2012) to determine school administrators' perceptions of the power resources they use. The obtained data were evaluated using descriptive statistics, t-test, ANOVA, and Pearson correlation analysis. The Tukey test was applied to identify significant differences. The results of the analysis revealed that the power source with which teachers had the highest perception was expertise power, while the source with the lowest perception was coercive power. Organizational citizenship behavior levels were generally found to be at the "undecided" level; among the sub-dimensions, the highest average was found in the civic virtue dimension, while the lowest was in the cooperation dimension. Additionally, it was concluded that demographic factors (gender, marital status, seniority, school type, length of service, and graduation status) had different effects on teachers' perceptions of power and organizational citizenship behavior. According to the results of the correlation analysis, positive and significant relationships were found between teachers' perceptions of power and organizational citizenship behavior. Among these relationships, the highest level was found in charismatic power perceptions, while the lowest level was found in coercive power perceptions. Regression analyses revealed that only coercive power significantly predicted organizational citizenship behaviors, particularly the subdimensions of helping and civic virtue. The predictive power of other power sources was not found to be statistically significant. According to the results, the power sources used by school principals are effective on teachers' organizational citizenship behaviors, and this effect varies depending on the type of power source. Based on these findings, it was determined that the organizational power sources used by school principals are effective on teachers' organizational citizenship behaviors, and that this effect varies depending on the type of power source. Recommendations were made to practitioners and researchers regarding these findings.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Eğitim ve Öğretim, Education and Training
