KANI DEDİĞÜM ERENLER: “ATALAR SÖZİ”NİN DEDE KORKUT’U ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Küçük Resim Yok

Tarih

2026

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

<p><span>Orta Asya’dan Anadolu ve Rumeli’ndeki yazılı geleneğe uzanan süreçte Dede Korkut’un efsanevi kimliği bir dönüşüm geçirmiş, farklı sosyal zeminlerde farklı ihtiyaçlara göre yeniden yorumlanmıştır. Dede Korkut adı, “Oğuzname” adıyla anılan tevarih, destan ve özlü sözler ihtiva eden eserlerin ortak bir referansıdır. Türkçenin en eski atasözü derlemelerinde Dede Korkut’a atfedilen sözler bulunur. Bu çalışmada Berlin Devlet Kütüphanesinde kayıtlı Atalar Sözi metni, Dede Korkut imajının değişimi açısından değerlendirilecektir. İlk defa Heinrich F. von Diez tarafından tanıtılan Hâzihi’r-Risâletü min Kelimâti Oğuznâme el-Meşhûr bi-Atalar Sözi adlı yazma, Dede Korkut adının modern literatüre girmesini sağlayan özel bir metindir. Bu çalışmada elimizdeki bu </span><i><span>Atalar Sözi</span></i><span> yazmasının 1v-4r aralığında yer alan metinden yola çıkılarak Dede Korkut imajının aldığı biçimler tartışmaya açılmaktadır. Gündelik hayatla irtibatlı bir metin olan </span><i><span>Atalar Sözi</span></i><span>’nde Dede Korkut, yer yer destanlar çağına ait bir sözcü olmaktan ziyade görgü ve zevk eleştirisi getiren bir nüktedan olmaya yaklaşır. Osmanlı toplumunun çok katmanlı ve renkli bir manzarasını sunan Atalar Sözi’nde Dede Korkut’un değişen çehresini gözlemleyebileceğimiz birkaç husus; “ahir zaman yorumu”, “görgü ve beğenilere yönelik eleştiriler”, “Türk ve Türkmen kavramlarının kullanımı” ve “galiz sözler” alt başlıklarında ele alınacaktır.</span></p>

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Dede Korkut, Atalar Sözi, Diez, hiciv, Osmanlı edebiyatı

Kaynak

Türkoloji

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

126

Künye