YİTİK KÜLTÜRÜN İZİNDE; MADEN MUTFAK KÜLTÜRÜ
Küçük Resim Yok
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Maden ilçesinin mutfağı, Diyarbakır ve Elâzığ mutfağının birçok özelliğini birlikte göstermesiyle bölgesel bir geçiş mutfağı özelliği taşımaktadır. Ayrıca geleneksel Türk mutfağına ait karakteristik öğeleri barındırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Maden ilçesinin geleneksel mutfak kültürünü kapsamlı bir biçimde ortaya koyarak, kültürel sürdürülebilirliği desteklemek ve gastronomi literatürüne katkı sağlamayı hedeflemektir. Bu amaçla Maden’de doğup büyümüş 21 kişiden yarı yapılandırılmış görüşme formları ile veri toplanmıştır. Veriler betimsel analizle değerlendirilmiştir. Sonuçlar değerlendirildiğinde şu çıkarımlar yapılabilir: Madende et gibi sakatat ile yapılan yemeklerin tüketimi çok yaygındır. Kışlar çok sert geçtiği için kiler hazırlığı çok önemlidir. Döğme, bulgur, erişte, erkek keçi eti (çepiç), kurutulmuş sebze ve meyveler yemek ve tatlılarda çok kullanılmaktadır. Bu yörede et denildiği zaman koyun ya da çepiç eti tercih edildiği anlaşılmaktadır dana eti makbul değildir. Aynı zamanda kanatlı etleri ve tatlı su balıkları ile yapılan yemekler de çok yaygın değildir. Baharat olarak en çok karabiber, reyhan, kekik, sumak, acı pul biber, kimyon ve nane bilinmektedir. Yağ olarak sadeyağ, kuyruk yağı ve tereyağı ağırlıklı olarak kullanılmaktadır. Görüşmelerle maden mutfağının kaybolmaya yüz tutmuş unsurları ortaya çıkartılmış ve kayıt altına alınmıştır. Katılımcılardan alınan yemek tariflerinden beş tanesine de makalede yer verilmiştir. Araştırma bulguları, Maden mutfağını bilen kişi sayısının oldukça sınırlı olduğunu, bu kişilerin yaş ortalamalarının her geçen gün artış gösterdiğini ve Maden mutfak kültürü hakkında yazılı ve görsel kaynakların eksikliğini ortaya koymaktadır. Ayrıca göç sonrası doğan nesillerin Maden kültüründen uzak bir çevrede doğup büyümesi de Maden mutfak kültürünün zayıflamasında önemli bir faktördür. Ne yazık ki Maden ilçesinin kültürel açıdan zengin dönemlerine şahit olmuş nesillerden geriye pek kimse kalmamış gibi görünmektedir. Bununla birlikte hayatının bir kısmını Maden ilçesinde geçirmiş ve eski nesillerin elinde yetişmiş bireylerin bir kısmı halen hayattadır. Maden mutfak kültürü üzerine yapılacak bilimsel çalışmalar, workshoplar, eğitimler ve yemeklerin detaylı uygulamalarını içeren görsel kayıtların hazırlanması kültür erozyonunu önleme açısından oldukça değerli olacaktır. Ayrıca alan üzerine yapılacak bilimsel faaliyetlerin, Türk mutfak kültürünün güçlü yapısını ortaya çıkarması ve turizm faaliyetlerinin zenginleştirilmesi açısından olumlu katkılar sunacağı da göz ardı edilmemelidir.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Otelcilik, Konaklama, Spor ve Turizm, Antropoloji, Edebiyat
Kaynak
Journal of gastronomy, hospitality and travel (Online)
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
8
Sayı
3
