Algılanan ebeveyn kabul reddi ve Adleryan kişilik önceliklerinin duygusal manipülasyon üzerindeki etkisinin incelenmesi
Küçük Resim Yok
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Düzce Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Romantik ilişkilerde duygusal manipülasyon, bireylerin duygusal güvenliğini ve psikolojik sağlamlığını zedeleyen, çoğu zaman fark edilmesi güç ve görmezden gelinen bir istismar biçimidir. Duygusal manipülasyonun fiziksel şiddete kıyasla daha az görünür olması bu tür davranışların şiddet olarak nitelendirilmesini güçleştirmekte ve ilişki dinamikleri içerisinde normalleştirilmesine yol açmaktadır. Bu durum, bireylerin ilişkilerindeki sorunları tanımlamakta zorlanmasına ve yardım arama davranışlarını ertelemelerine neden olabilmektedir. Erken dönem çocukluk yaşantıları ve kişilik dinamikleri bireylerin yetişkinlik yaşamında romantik ilişkilerinde duygusal manipülasyon faili ya da mağduru olması ile ilişkili olabilmektedir. Bu nedenle bu araştırmanın amacı algılanan ebeveyn reddinin ve Adleryan kişilik önceliklerinin romantik ilişkideki duygusal manipülasyon türlerine etkisini incelemektir. Ayrıca duygusal manipülasyon türleri cinsiyet, önceki romantik ilişki deneyimi ve ilişki türü gibi çeşitli demografik değişkenler açısından da incelenmiştir. Araştırmada seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmış ve araştırmaya katılım ölçütü en az altı aydır devam eden romantik ilişkisi olmak olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda araştırmanın çalışma grubunu en az altı aydır romantik ilişkisi olan 18-65 yaş aralığındaki 426 birey (312 kadın/114 erkek) oluşturmaktadır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Yetişkin Ebeveyn Kabul Ret Ölçeği/Kısa Formu, Çok Boyutlu Duygusal İstismar Ölçeği ve Adleryan Kişilik Öncelikleri Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 27 programı ile yapılmıştır. Araştırmanın demografik değişkenlere yönelik analizlerinde bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmış olup araştırmanın hipotezlerini test etmek için iki aşamalı hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre babadan algılanan ret kısıtlayıcı yutma, düşmanca geri çekilme ve baskınlık/sindirme duygusal manipülasyon türlerini yordarken, anneden algılanan ret aşağılama duygusal manipülasyon türünü yordamıştır. Memnun etme kişilik önceliği kısıtlayıcı yutma ve düşmanca geri çekilme duygusal manipülasyon türlerini yordamıştır. Ayrıca duygusal manipülasyon türlerinin cinsiyet, önceki romantik ilişki deneyimi ve ilişki türü demografik değişkenlerine göre farklılaştığı bulunmuştur. Elde edilen bulgular kuramsal bakış açısı ve literatürdeki mevcut çalışmalar çerçevesinde tartışılmış olup gelecekteki araştırmacılar ve alanda çalışan uzmanlar için öneriler sunulmuştur.
Emotional manipulation in romantic relationships is a form of abuse that undermines individuals' emotional security and psychological well-being. In addition, emotional manipulation is often difficult to detect and generally ignored. The fact that emotional manipulation is less visible than physical violence makes it difficult to classify such behavior as violence and leads to its normalization within relationship dynamics. This situation can cause individuals to struggle to identify relationship problems and delay seeking help. Early childhood experiences and personality dynamics may be related to individuals becoming perpetrators or victims of emotional manipulation in their romantic relationships in adulthood. Therefore, this study aimed to examine the effect of perceived parental rejection and Adlerian personality priorities on the types of emotional manipulation in romantic relationships. In addition, types of emotional manipulation were examined in terms of various demographic variables such as gender, previous romantic relationship experience, and relationship type. In the study, criterion sampling, a non-random sampling method, was employed, and the criterion for participation was defined as having been in a romantic relationship for at least six months. Within this scope, the study group consisted of 426 individuals (312 women/114 men) aged 18-65 who had been in a romantic relationship for at least six months. The data was collected using the Personal Information Form, Adult Parent Acceptance-Rejection Scale/Short Form, Multidimensional Emotional Abuse Scale, and Adlerian Personality Priorities Scale. Data analysis was performed using SPSS 27 software. Independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used to analyze the differences according to demographic variable, and two-stage hierarchical regression analyses were performed to test the hypotheses. Results of the hierarchical regression analysis showed that perceived rejection from the father predicted restrictive swallowing, hostile withdrawal, and dominance/subjugation types of emotional manipulation, while perceived rejection from the mother predicted only humiliation type of emotional manipulation. The personality priority of pleasing predicted restrictive swallowing and hostile withdrawal types of emotional manipulation. Additionally, types of emotional manipulation differed according to demographic variables such as gender, previous romantic relationship experience, and relationship type. The findings were discussed within the theoretical perspective framework and existing literature studies, and recommendations were provided for future researchers and professionals working in the field.
Emotional manipulation in romantic relationships is a form of abuse that undermines individuals' emotional security and psychological well-being. In addition, emotional manipulation is often difficult to detect and generally ignored. The fact that emotional manipulation is less visible than physical violence makes it difficult to classify such behavior as violence and leads to its normalization within relationship dynamics. This situation can cause individuals to struggle to identify relationship problems and delay seeking help. Early childhood experiences and personality dynamics may be related to individuals becoming perpetrators or victims of emotional manipulation in their romantic relationships in adulthood. Therefore, this study aimed to examine the effect of perceived parental rejection and Adlerian personality priorities on the types of emotional manipulation in romantic relationships. In addition, types of emotional manipulation were examined in terms of various demographic variables such as gender, previous romantic relationship experience, and relationship type. In the study, criterion sampling, a non-random sampling method, was employed, and the criterion for participation was defined as having been in a romantic relationship for at least six months. Within this scope, the study group consisted of 426 individuals (312 women/114 men) aged 18-65 who had been in a romantic relationship for at least six months. The data was collected using the Personal Information Form, Adult Parent Acceptance-Rejection Scale/Short Form, Multidimensional Emotional Abuse Scale, and Adlerian Personality Priorities Scale. Data analysis was performed using SPSS 27 software. Independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used to analyze the differences according to demographic variable, and two-stage hierarchical regression analyses were performed to test the hypotheses. Results of the hierarchical regression analysis showed that perceived rejection from the father predicted restrictive swallowing, hostile withdrawal, and dominance/subjugation types of emotional manipulation, while perceived rejection from the mother predicted only humiliation type of emotional manipulation. The personality priority of pleasing predicted restrictive swallowing and hostile withdrawal types of emotional manipulation. Additionally, types of emotional manipulation differed according to demographic variables such as gender, previous romantic relationship experience, and relationship type. The findings were discussed within the theoretical perspective framework and existing literature studies, and recommendations were provided for future researchers and professionals working in the field.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Psikoloji, Psychology
