II. Dünya Savaşı Türkiye ekonomisinin karikatürlere yansıması: Akşam ve Son Posta gazeteleri örneği

Küçük Resim Yok

Tarih

2025

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Düzce Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

I. Dünya Savaşı ve sonrasında büyük kayıplarla karşılaşan, diğer taraftan ise dünya tarihinde nadir görülebilecek şekilde bir direniş gösteren Türk milleti, II. Dünya Savaşı sırasında tedbiri elden bırakmayarak çatışmalar karşısında mesafeli bir duruş sergilemiştir. Fakat bu durum, Türkiye Cumhuriyeti'nin ekonomik anlamda savaştan etkilenmesini engelleyememiştir. Henüz kuruluş dönemi sorunlarıyla uğraşan Türk hükümeti, mevcut durumda halk ile görüş ayrılıkları yaşamıştır. Günümüze kadar birçok sosyal bilimci tarafından titizlikle araştırılan bu konu, hiciv sanatında da kendine önemli bir yer edinmiştir. Özellikle dönemin güncel sorunları olan ihtikâr, karaborsa, ithalat azlığı gibi konular, karikatüristler tarafından ele alınmış ve eleştirilmiştir. Çizilen mizahi betimlemeler, halkın yaşadığı buhranları doğrudan ve dolaylı olarak sunmuştur. Türk hükümeti, mevcut sorunların bilincinde olarak yalnızca ekonomiye değil, aynı zamanda toplumsal hayata da müdahalede bulunma çabasına girmiş ve bu doğrultuda Millî Korunma Kanunu gibi bir çözüm geliştirmiştir. Yasa sayesinde olağanüstü yetkiler ile donatılan devlet, söz konusu gücünü özellikle artırılan yasaklar ve yeni oluşturulan vergiler gibi konularda kullanmıştır. Dönemde getirilen bu yeni uygulamalar, esprili çizimler ile halk arasında tartışma konusu olmuştur. Özellikle Varlık Vergisi ve Toprak Mahsulleri Vergisi, vatandaşa çok fazla külfet olduğu gerekçesiyle hükümete duyulan güvenin azalmasına neden olmuştur. II. Dünya Savaşı döneminde ekonomide yaşanan sıkıntıları konu alan bu çalışma ise sürece hiciv yoluyla daha yakından bakmayı hedeflemektedir. Tarih araştırmalarında çok fazla öne çıkarılmayan bu eleştiriler, dönemi çizerlerin bakış açısıyla anlamaya yardımcı önemli kaynaklardandır.
After World War I, the Turkish nation faced major losses but also demonstrated a rare form of resistance in world history. During World War II, Turkey maintained a cautious and neutral stance. However, this did not shield the country from the economic impacts of the war. Still dealing with the early challenges of nation-building, the Turkish government also experienced tensions with parts of the public.Although often overlooked in historical research, satirical commentary from the time provides valuable insights into the period. Cartoonists especially focused on current economic problems such as profiteering, black market activity, and limited imports. Their humorous illustrations revealed the public's hardships, both directly and indirectly.In response to the worsening situation, the government sought to intervene not only in the economy but also in social life. One key measure was the National Protection Law, which gave the state extraordinary powers. These powers were used to increase restrictions and introduce new taxes. Such actions became topics of public debate, often reflected in satirical drawings.In particular, the Wealth Tax and the Agricultural Products Tax placed a heavy burden on citizens and led to declining trust in the government. This study examines the economic hardships of the World War II period through the lens of satire. These critiques, while not commonly highlighted in historical studies, are important sources for understanding the era from the perspective of contemporary illustrators.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Tarih

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye

Işık, Z. (2025). Iı. Dünya Savaşı Türkiye Ekonomisinin Karikatürlere Yansıması: Akşam Ve Son Posta Gazeteleri Örneği (Tez No. 967009) [Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi].