Konaklama işletmelerinde stratejik yönelim ile işletme performansı arasındaki ilişkide yenilik türleri ve özümseme kapasitesinin rolleri
Küçük Resim Yok
Tarih
2026
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Düzce Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Turist profilinin dolayısıyla tercih ve beğenilerin değişmesi, dijital dönüşümün etkisi, online rezervasyon ve sosyal medyanın ortaya çıkması, ürün ve hizmet çeşitliğinin artması konaklama işletmelerini daha yoğun bir rekabete itmektedir. Otellerin rakiplerinden farklılaşması ve işletme performansını artırması için rekabetin popüler fikirleri kopyalama hızı da göz önüne alındığında düzenli olarak yenilik yapması gerekmektedir. Bu kapsamda yenilikleri etkileyen stratejik yönelim doğru kurgulanırsa işletme performansını olumlu etkileyebilir. Ancak bu etkinin gerçek performans artışına dönüşebilmesi ise otelin bilgi edinme, öğrenme, uygulama ve geliştirme becerisine yani özümseme kapasitesine bağlıdır. Bu kapsamda araştırmanın amacı, konaklama işletmelerinde stratejik yönelimin işletme performansına etkisinde yenilik türlerinin ve özümseme kapasitesinin rollerini ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın amacı doğrultusunda nicel yöntem uygulanmış ve anket tekniğinden yararlanılmıştır. 23 Ocak - 30 Haziran 2025 tarihleri arasında Antalya'nın farklı bölgelerinde 5 yıldızlı otel yöneticileri ziyaret edilerek yüz yüze anket yapılmıştır. 640 adet anket toplanmış ve geçerli olan 570 anket üzerinden analizler gerçekleştirilmiştir. İlk olarak verilerin tanımlayıcı istatistikleri yapılmış, her araştırma değişkeni için doğrulayıcı faktör analizi yapılmış, uyum iyiliği değerleri kontrol edilerek ölçüm modelleri doğrulanmıştır. Bu ölçüm modellerinin geçerlik güvenirlik katsayıları hesaplanmış ve eşik değerlere uygunluğu kontrol edilmiştir. Son olarak çoklu regresyon ve aracılık etkisi analizleri yapılarak hipotez testlerinin sonuçlarına ulaşılmıştır. Analizler sonucunda; otel işletmelerinde yeniliği en fazla teknoloji yönelimi ve girişimcilik yöneliminin etkilediği bulunmuştur. Bununla birlikte yeniliklerin işletme performansına dönüşebilmesi için özümseme kapasitesinin önemli olduğu ortaya konmuştur. Aynı şekilde otelin benimsediği stratejik yönelimin gerçek performans artışına dönüşebilmesi için süreç ve örgütsel yeniliklerin hayata geçirilmesi gerekmektedir. Teknoloji yöneliminin performansa etkisinde ürün yeniliğinin aracılık rolünün olmaması dikkat çekici bir sonuçtur. Ulaşılan sonuçlar ışığında yenilik süreçlerinin daha başarılı yönetilmesi ve işletme performansının artırılması amacıyla turizm sektörüne ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
Changes in tourist profiles and preferences, the impact of digital transformation, the emergence of online reservations and social media, and increased product and service diversity are pushing hospitality businesses into more intense competition. Hotels need to innovate regularly to differentiate themselves from their competitors and improve their performance, especially considering the speed at which popular ideas are copied. In this context, if the strategic orientation influencing innovation is correctly designed, it can positively affect business performance. However, whether this effect translates into actual performance improvement depends on the hotel's ability to acquire knowledge, learn, apply, and develop, i.e., its absorptive capacity. In this context, the purpose of the study is to reveal the roles of innovation types and absorptive capacity in the effect of strategic orientation on business performance in hospitality businesses. In line with the purpose of the study, quantitative methods were applied and the survey technique was used. Between January 23 and June 30, 2025, face-to-face surveys were conducted with managers of five-star hotels in different regions of Antalya. A total of 640 surveys were collected, and analyses were performed on the 570 valid surveys. First, descriptive statistics of the data were calculated, confirmatory factor analysis was performed for each research variable, and measurement models were validated by checking goodness-of-fit values. The validity and reliability coefficients of these measurement models were calculated and checked for compliance with threshold values. Finally, multiple regression and mediation effect analyses were performed to obtain the results of the hypothesis tests. The analysis revealed that technological orientation and entrepreneurial orientation have the greatest effect on innovation in hotel businesses. However, it was also found that the absorptive capacity is important for innovations to translate into business performance. Similarly, for the strategic orientation adopted by the hotel to translate into actual performance improvement, process and organizational innovations must be implemented. A noteworthy finding is that product innovation does not play a mediating role in the effect of technological orientation on performance. In light of these findings, recommendations have been made to the tourism sector and researchers to manage innovation processes more successfully and enhance business performance.
Changes in tourist profiles and preferences, the impact of digital transformation, the emergence of online reservations and social media, and increased product and service diversity are pushing hospitality businesses into more intense competition. Hotels need to innovate regularly to differentiate themselves from their competitors and improve their performance, especially considering the speed at which popular ideas are copied. In this context, if the strategic orientation influencing innovation is correctly designed, it can positively affect business performance. However, whether this effect translates into actual performance improvement depends on the hotel's ability to acquire knowledge, learn, apply, and develop, i.e., its absorptive capacity. In this context, the purpose of the study is to reveal the roles of innovation types and absorptive capacity in the effect of strategic orientation on business performance in hospitality businesses. In line with the purpose of the study, quantitative methods were applied and the survey technique was used. Between January 23 and June 30, 2025, face-to-face surveys were conducted with managers of five-star hotels in different regions of Antalya. A total of 640 surveys were collected, and analyses were performed on the 570 valid surveys. First, descriptive statistics of the data were calculated, confirmatory factor analysis was performed for each research variable, and measurement models were validated by checking goodness-of-fit values. The validity and reliability coefficients of these measurement models were calculated and checked for compliance with threshold values. Finally, multiple regression and mediation effect analyses were performed to obtain the results of the hypothesis tests. The analysis revealed that technological orientation and entrepreneurial orientation have the greatest effect on innovation in hotel businesses. However, it was also found that the absorptive capacity is important for innovations to translate into business performance. Similarly, for the strategic orientation adopted by the hotel to translate into actual performance improvement, process and organizational innovations must be implemented. A noteworthy finding is that product innovation does not play a mediating role in the effect of technological orientation on performance. In light of these findings, recommendations have been made to the tourism sector and researchers to manage innovation processes more successfully and enhance business performance.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Turizm, İşletme
Kaynak
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
Sayı
Künye
Kömür, T. (2026). Konaklama İşletmelerinde Stratejik Yönelim İle İşletme Performansı Arasındaki İlişkide Yenilik Türleri Ve Özümseme Kapasitesinin Rolleri (Tez No. 996815) [Doktora Tezi, Düzce Üniversitesi].
