Yazar "Arslan, Murat" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 1 / 1
  • Küçük Resim
    Öğe
    Salgın hastalıklara yönelik komplo teorilerinin aşı alım niyetine etkisinin yapısal eşitlik modellemesi ile tespit edilmesi: Covid-19 örneği
    (Düzce Üniversitesi, 2024) Arslan, Murat; Karagöz, Yalçın
    Covid-19 virüsü 2019 yılında Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkarak kısa süre içerisinde bütün dünya ülkelerini etkileyen ve pandemi oluşturan bir hastalıktır. Pandemiler ile mücadelede en önemli araç bağışıklamadır. Virüsle mücadele için gerekli olan Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)' nün de kitlesel bağışıklama için önerdiği aşılama çalışmaları çeşitli kişiler, gruplar ve sivil toplum kuruluşları ile özellikle sosyal medyadan aşılama ile ilgili çeşitli komplo teorileri ortaya çıkarmaktadır. Ve aşılama çalışmalarını olumsuz yönde etkilemektedir. İnsanlar bu komplo teorilerine inanarak kendilerine, yakınlarına ve çocuklarına bu tür aşıları yaptırmayarak aşılama çalışmalarını sekteye uğratmaktadır.Bu çalışmada çeşitli komplo teorilerine inançların, salgın hastalıklara yönelik aşı alımını etkileyip etkilemediği, etkiliyorsa hangi yönde ve düzeyde etkilediği yol analizi (path analysis) yöntemiyle incelenmiştir. Çalışma Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'ne başvuran hasta ve hasta yakınları üzerinde yapılmıştır. Araştırmaya 405 kişi katılmıştır. Verilerin analizinde SPSS ve AMOS istatistiksel analiz programları kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizlerinde; Araştırma verilerine yol (path) analizi uygulanmıştır. Path analizi sonuçlarına göre komplo teorilerinin, aşı kabulü etkisi önemlidir (p<,01). Etki derecesi negatif yönlüdür (-,530) yani komplo teorileri bir birim artığında aşı kabulü de 0,530 kat azalacaktır. Ayrıca path analizinden elde edilen modelin boyutlarına ait AVE (Komplo Teorileri=,60, Aşı Kabulü=,74) değerleri 0,60 ve daha büyük ve CR (Komplo Teorileri=,94, Aşı Kabulü=,95) değerleri de 0,94 ve daha büyük olduğundan model geçerlilik şartını sağlamaktadır.Araştırmanın genel güvenilirlik katsayısı =,782, komplo teorileri=,953 ve Aşı Kabulü=,819, olduğundan, ölçek oldukça güvenilir çıkmıştır. Demografik özeliklerin analizinde katılımcıların; yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, meslek, ailenin aylık gelir durumu ele alınmıştır. Belirtilen alt gruplarda, eğitim ve aylık gelir durumlarına göre katılımcılara yapılan testlerde herhangi bir farklılık gözlemlenmemiştir. Cinsiyet, yaş ve meslek alt gruplarına göre bazı farklar bulunmuştur.