Yazar "Kars, Fatma" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 2 / 2
  • Küçük Resim Yok
    Öğe
    C16/20, C20/25 ve C25/30 Beton Sınıflarının Basınç Dayanımlarının ANFIS ve YSA ile Tahmini
    (Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2024) Kars, Fatma; Özcan, Gıyasettin; Gülbandılar, Eyyüp; Koçak, Yılmaz
    Betonun basınç dayanımını tahmin etmek için farklı regresyon yöntemleri, sayısal simülasyon ve yapay zeka tabanlı teknikler gibi farklı yöntemler kullanılmaktadır. Ancak, değişkenler arasındaki karmaşık ve doğrusal olmayan korelasyon, basınç dayanımının doğru olarak tahmin edilmesini oldukça zorlaştırmaktadır. Bu nedenle yapılan her çalışmanın literatüre katkı sağladığı ve beton basınç dayanımlarının tahmininde önemli rol oynadığı düşünülmektedir. Bu amaçla yapılan çalışmada, C16/20, C20/25 ve C25/30 beton sınıflarına ait tasarım parametreleri giriş olarak kullanılarak bir ANFIS ve bir YSA modeliyle bu betonların basınç dayanımları tahmin edilmeye çalışılmıştır. Modeller oluşturulurken ANFIS için Gauss, YSA için ileri beslemeli geri yayılımlı bir sinir ağı modeli tercih edilmiştir. Çalışmada her bir beton sınıfı için 20 ayrı beton dökümünden elde edilen 80 basınç dayanımı sonucu olmak üzere toplam 240 veri kullanılmıştır. Bu verilerin %70’i eğitim için kullanılırken, %30’u test için ayrılmıştır. Modelden tahmin edilen sonuçların güvenilirliği gösterebilmek için R2, MAPE ve RMSE istatiksel yöntemlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, YSA ile C16/20, C20/25 ve C25/30 beton sınıflarının basınç dayanımlarının 7 gün için sırasıyla -%0.70, %1.25 ve %0.17 oranında hatayla; 28 gün için sırasıyla %0.99, %0.03 ve -%0.69 oranında hatayla tahmin edilebildiği belirlenmiştir. ANFIS ile C16/20, C20/25 ve C25/30 beton sınıflarının basınç dayanımlarının 7 gün için sırasıyla %0.11, %0.56 ve %0.58 oranında hatayla; 28 gün için sırasıyla %0.80, %0.36 ve %0.70 oranında hatayla tahmin edilebildiği belirlenmiştir. Sonuç olarak deneylerden elde edilen sonuçlar ile tahmin sonuçları arasında iyi bir uyum olduğu ve ANFIS ve YSA ile oluşturulan modellerle “çok iyi” veya “yüksek doğruluk derecesinde” tahmin yapılabileceği kanaatine varılmıştır.
  • Küçük Resim Yok
    Öğe
    Yapay öğrenme algoritmaları ile farklı beton sınıflarının basınç dayanımlarının tahmini
    (Düzce Üniversitesi, 2025) Kars, Fatma; Koçak, Yılmaz; Özcan, Gıyasettin
    Hazır beton üretimiyle birlikte inşaat sektöründe kullanılan betonun kalitesi her geçen gün artmaktadır. Betonun kalitesi doğrudan basınç dayanımıyla ilgilidir ve ilgili testler emek yoğun ve zaman alıcıdır. Bu nedenle beton basınç dayanımının tahmini için sayısal simülasyonlar, regresyon analizleri, yapay zeka tabanlı öğrenme algoritmaları kullanılmaktadır. Fakat, beton içerisindeki farklı malzeme türleri arasındaki doğrusal olmayan ve karmaşık korelasyon, beton basınç dayanımlarının arzu edilen seviyede tahmin edilmesini güçleştirmektedir. Bu sebeple yapay sinir ağları, uyarlamalı ağ tabanlı bulanık çıkarım sistemi, Gradyan Artırma (Aşırı Gradyan Artırma, Hafif Gradyan Artırma, Kategorik Artırma) gibi yapay öğrenme algoritmaları, inşşat teknolojisindeki araştırmalarda oldukça yoğun olarak kullanılmaktadır. Bu nedenlerden yola çıkarak yapılan çalışmada, C16/20, C20/25, C25/30, C30/37, C35/45 ve C40/50 beton sınıflarında kullanılan malzemeler giriş değişkenleri olarak kullanılarak üç YSA, üç ANFIS ve üç Gradient Boosting modeliyle bu betonların basınç dayanımları tahmin edilmektedir. Modellerde, her bir beton sınıfı için bir hazır beton santralinde hazırlanan ve şantiyeye gönderilen, 20 ayrı beton dökümünden numuneler alınmıştır. Bu numunelerden ikişer örnek alınarak, 7. ve 28. hidaratasyon günlerinde basınç dayanımı deneyleri yapılmıştır. Elde edilen toplam 480 verinin %70'i eğitim, %30'u ise test için kullanılmıştır. Tahmin edilen sonuçların güvenilirliği için literatürde en sık kullanılan R2, MAPE ve RMSE istatiksel yöntemlerinden faydalanılmıştır. Ayrıca gerçek sonuçlar ile tahmin edilen sonuçların karşılaştırılması için her bir beton sınıfı ve hidratasyon günü için ayrı ayrı döküm esnasında alınan tüm örneklerinin ortalaması alınmıştır. Sonuç olarak elde edilen gerçek sonuçlar ile tüm modellerin test verilerinin birbirlerine çok yakın olduğu belirlenmiştir. Buna göre C16/20, C20/25, C25/30, C30/37, C35/45 ve C40/50 beton sınıflarının basınç dayanımlarının 7 gün için sırasıyla mutlak değer olarak %0,930 ile %0,116, %1.886 ile %0,562, %1,194 ile %0,582, %2,071 ile %1,251, %1,170 ile %0,278 ve %1.275 ile %0,360 arasında hatayla; 28 gün için sırasıyla %1,896 ile %0,927, %1,450 ile %0,364, %1,030 ile %0,699, %0,749 ile %0,050, %0,727 ile %0,199 ve %0,808 ile %0,774 arasında hatayla tahmin edilebilmiştir. Dolayısıyla deneylerden elde edilen sonuçlarla tahmin sonuçları arasında iyi bir uyum olduğu ve oluşturulan tüm modellerle "yüksek doğruluk derecesinde" ya da "çok iyi" basınç dayanımlarının tahmin edilebileceği kanaatine varılmıştır.