Külünk, Furkan2026-07-012026-07-0120251301-20452667-6729https://doi.org/10.32449/egetdid.1747439https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1370014https://hdl.handle.net/20.500.12684/22848Augustus Le Messurier, 19. yüzyılda Türkistan’a keşif amacıyla gönderilen İngiliz subaylardan biriydi. 1887 yılındaki keşif gezisine dair kaleme aldığı From London to Bukhara and Ride Through Persia adlı eserinde Türkistan’daki Rus varlığının etkilerini ortaya koyan İngiliz albay, Buhara’yı merkeze aldığı anlatısında bölgedeki demiryolu ağları, iletişim, ticaret ve su kaynakları gibi stratejik öneme sahip birçok konuda bilgiler aktarmıştır. Bu seyahatin, Çarlık Rusya’nın Türkistan hanlıkları üzerinde hakimiyet kurduğu bir dönemde gerçekleşmiş olması Türkistan ve Buhara Emirliği özelinde Rus etkisinin sınırlarının anlaşılması açısından önemlidir. Nitekim İngiliz albayın gözlemleri, Buhara’da ulaşım ve iletişim koşullarının Rus etkisiyle nasıl dönüştüğünü göstermektedir. Le Messurier’in aynı zamanda mühendis olması ve bölgedeki Rus demiryolu çalışmalarını teknik bir gözle incelemesi, ayrıntılı bir değerlendirme ve raporun ortaya çıkmasını sağlamıştır. 19. yüzyılın ikinci yarısında İngiltere’nin Türkistan’a yönelik keşif politikasının bir ürünü olarak gerçekleşen bu seyahat ve Le Messurier’in eseri, bölgedeki Rus-İngiliz rekabetinin boyutlarını göstermesi bakımından da önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Le Messurier’in eserinde aktardıkları ve İngiliz arşiv belgeleri üzerinden 19. yüzyılın sonlarında Buhara Hanlığı üzerindeki Rus nüfuzunun etkileri incelenmiş olup yerli ve yabancı literatürden de faydalanılmıştır.en10.32449/egetdid.1747439info:eu-repo/semantics/openAccessTarihSiyasi BilimlerUluslararası İlişkilerArticle25255156813700141747439